Một sự dịch chuyển âm thầm nhưng mang tính bước ngoặt đang diễn ra ở cực nam Tổ quốc. Cà Mau không còn đi theo quỹ đạo quen thuộc dựa vào khai thác tài nguyên biển, mà chủ động "viết lại" cấu trúc phát triển. Từ cách nhìn, cách nghĩ đến cách làm, mọi yếu tố đều được đặt lại trong một trục mới: kinh tế biển hiện đại, xanh và có giá trị gia tăng cao.
TÁI CẤU TRÚC TOÀN BỘ CHUỖI GIÁ TRỊ
Với 3 mặt giáp biển, đường bờ biển dài hơn 310 km và vùng đặc quyền kinh tế rộng trên 120.000 km2, Cà Mau từ lâu đã sở hữu nền tảng tự nhiên hiếm có. Đội tàu khai thác hơn 5.200 chiếc với tổng công suất vượt 800.000 CV, tạo sinh kế cho khoảng 40.000 - 50.000 lao động, cùng hơn 80 nhà máy chế biến thủy sản công suất gần 500.000 tấn mỗi năm, đã định hình một "trục cứng" cho kinh tế biển địa phương.
Cái mới của Cà Mau nằm ở việc chuyển từ "nhiều" sang "chất". Thay vì gia tăng sản lượng theo chiều rộng, tỉnh đang tái cấu trúc toàn bộ chuỗi giá trị, kết nối khai thác - nuôi trồng - chế biến - xuất khẩu thành một hệ sinh thái kinh tế đồng bộ, thay cho những mắt xích rời rạc trước đây.

Vùng ven biển Cà Mau hội tụ đầy đủ điều kiện để phát triển điện gió, điện mặt trời và điện sinh khối
ẢNH: GIA BÁCH

Tàu thi công công trình cầu vượt biển ra đảo Hòn Khoai trên vùng biển Cà Mau, nơi địa phương đang đẩy mạnh phát triển hạ tầng kinh tế biển gắn với năng lượng xanh và chuỗi giá trị bền vững
ẢNH: GIA BÁCH

Cà Mau tái cấu trúc chuỗi giá trị thủy sản, liên kết khai thác - nuôi trồng - chế biến - xuất khẩu thành hệ sinh thái đồng bộ
ẢNH: GIA BÁCH
Trong cấu trúc mới này, hạ tầng nghề cá không còn là điểm yếu. Sáu cảng cá hiện hữu, đặc biệt là Sông Đốc, Rạch Gốc và Gành Hào, được xác định là các điểm chiến lược để xác nhận nguồn gốc thủy sản khai thác - điều kiện then chốt để tham gia sâu vào thị trường quốc tế và tiến trình gỡ thẻ vàng IUU.
Cùng với đó là một thay đổi mang tính nền tảng: quản trị. Việc giám sát 100% tàu cá qua hệ thống hành trình không chỉ là yêu cầu kỹ thuật, mà là dấu hiệu cho thấy nghề cá Cà Mau đang chuyển từ khai thác tự phát sang quản lý có kiểm soát. Khi dữ liệu thay thế kinh nghiệm cảm tính, kinh tế biển bắt đầu vận hành theo logic của một ngành kinh tế hiện đại.
Một điểm khác biệt trong cách tiếp cận của Cà Mau là đặt môi trường vào trung tâm, thay vì coi đó là yếu tố "đi kèm". Kế hoạch mở rộng khu bảo tồn biển lên 53.600 ha, kết hợp xây dựng rạn san hô nhân tạo và phục hồi thảm cỏ biển, cho thấy địa phương không lựa chọn con đường phát triển ngắn hạn. Ở đây, bảo tồn không tách rời phát triển. Khi nguồn lợi thủy sản được phục hồi, chuỗi giá trị kinh tế biển sẽ ổn định hơn; đồng thời các khu bảo tồn mở ra không gian mới cho du lịch sinh thái cộng đồng.
Đáng chú ý, cách làm không dừng ở chính sách. Cà Mau đẩy mạnh tuyên truyền để ngư dân hiểu rằng tuân thủ quy định chính là bảo vệ sinh kế lâu dài của mình. Khi người dân trở thành chủ thể, các quy định không còn là mệnh lệnh hành chính mà chuyển thành động lực nội sinh.
NĂNG LƯỢNG XANH MỞ "ĐƯỜNG BĂNG" TĂNG TRƯỞNG MỚI
Nếu thủy sản là nền tảng thì năng lượng tái tạo đang nổi lên như trụ cột thứ hai. Với tốc độ gió trung bình 6,5 - 7 m/giây và hơn 2.500 giờ nắng mỗi năm, vùng ven biển Cà Mau hội tụ đầy đủ điều kiện để phát triển điện gió, điện mặt trời và điện sinh khối.
Các dự án Tân Thuận, Hòa Bình 1, Khai Long đang dần hình thành một hành lang năng lượng xanh dọc bờ biển. Đây không chỉ là bổ sung ngành nghề mà là bước chuyển cấu trúc của nền kinh tế, nơi năng lượng trở thành sản phẩm xuất khẩu. Tỉnh đã đặt ra lộ trình cụ thể đến năm 2031 đạt 2.000 MW, năm 2035 đạt 3.000 MW và hướng tới 5.000 MW vào năm 2040. Những con số này cho thấy "tham vọng" vượt ra ngoài phạm vi địa phương, đưa Cà Mau trở thành trung tâm năng lượng sạch của khu vực ĐBSCL.

Hạ tầng ven biển Cà Mau được đầu tư đồng bộ, kết nối không gian kinh tế biển với nuôi trồng, khai thác và phát triển năng lượng xanh
ẢNH: GIA BÁCH

Hệ sinh thái biển Cà Mau được phục hồi, với rạn san hô nhân tạo và thảm cỏ biển góp phần tái tạo nguồn lợi thủy sản bền vững
ẢNH: GIA BÁCH

Hoạt động thu mua, sơ chế thủy sản tại cảng cá Cà Mau, mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị khai thác - chế biến - xuất khẩu
ẢNH: GIA BÁCH
Không dừng lại ở sản xuất điện, Cà Mau còn định hướng phát triển các ngành công nghiệp mới như hydrogen và amoniac xanh - những lĩnh vực có giá trị gia tăng cao và tiềm năng tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Điểm then chốt nằm ở sự kết hợp giữa năng lượng và công nghiệp. Khi nguồn điện được sản xuất tại chỗ, các khu công nghiệp ven biển sẽ có lợi thế cạnh tranh về chi phí và tính bền vững, từ đó tạo hiệu ứng lan tỏa cho toàn vùng.
Sự thay đổi lớn nhất của Cà Mau không chỉ ở kinh tế, mà ở tư duy phát triển. Từ một địa danh thường được gắn với hình ảnh "điểm tận cùng", tỉnh đang xác lập lại vị thế "địa đầu cực nam" - cửa ngõ mở ra biển lớn và giao thương. Ông Nguyễn Hồ Hải, Ủy viên T.Ư Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau, khẳng định kinh tế biển chính là "nguồn lực chiến lược" để đưa Cà Mau trở thành trung tâm động lực của vùng ĐBSCL. Trọng tâm là hiện đại hóa toàn diện ngành thủy sản, giữ vững vị trí trung tâm ngành tôm quốc gia, đồng thời phát triển năng lượng sạch và quản lý tài nguyên biển bền vững gắn với biến đổi khí hậu.
Nhìn tổng thể, chiến lược của Cà Mau đang hình thành một cấu trúc rõ ràng: thủy sản là nền tảng, năng lượng là động lực, còn tư duy là yếu tố dẫn dắt. Mọi bước đi đều gắn với quốc phòng, an ninh và bảo vệ chủ quyền biển đảo. Điều này cho thấy kinh tế biển không chỉ là câu chuyện tăng trưởng, mà còn là trách nhiệm giữ gìn không gian sinh tồn của quốc gia.
Từ một vùng đất "bị nhìn nhận" là xa xôi, Cà Mau đang chuyển mình thành trung tâm kinh tế biển năng động, hiện đại và bền vững. Hình ảnh "mũi thuyền cực nam" không còn chỉ là biểu tượng địa lý, mà trở thành biểu tượng của một hành trình phát triển mới - nơi giá trị được tạo ra từ chính cách nghĩ, cách làm và khát vọng vươn ra biển lớn.

14 hours ago
3







