4 hours ago
5
Sau nhiều năm bị siết chặt, thuốc lá nhập lậu không còn xuất hiện công khai như trước nhưng cũng không hề biến mất. Thay vào đó, các đường dây buôn lậu liên tục thay đổi phương thức hoạt động, từ chia nhỏ hàng hóa, giao dịch qua mạng xã hội đến sử dụng xe cải tạo có khoang chứa bí mật, thậm chí xuất hiện thuốc lá điện tử chứa chất ma túy.
Thông tin được đưa ra tại hội nghị triển khai Chỉ thị 25 của Thủ tướng về tăng cường phòng, chống buôn lậu, vận chuyển, mua bán, tàng trữ và sử dụng trái phép thuốc lá trong tình hình mới, do Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả tổ chức ngày 6/8 tại TPHCM.
Thuốc lậu được ngụy trang và vận chuyển bằng xe khách nhằm qua mặt cơ quan chức năng
Theo ông Phạm Ngọc Sơn, Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường TP Đà Nẵng, thuốc lá lậu hiện chủ yếu được tiêu thụ theo hình thức "đánh nhanh, rút gọn". Các điểm bán chỉ cất giữ vài bao thuốc phục vụ khách quen hoặc khách du lịch, bán hết mới tiếp tục lấy hàng nhằm tránh bị phát hiện.
Trên các tuyến vận chuyển, thuốc lá lậu được đưa từ khu vực biên giới vào nội địa bằng nhiều thủ đoạn tinh vi. Các đối tượng cải tạo xe tải để tạo khoang chứa bí mật, ngụy trang bằng hàng hóa hợp pháp hoặc chia nhỏ hàng gửi theo xe khách, xe trung chuyển, dịch vụ chuyển phát nhằm giảm nguy cơ bị kiểm tra. Có vụ lực lượng chức năng phát hiện tới 30.000 bao thuốc lá nhập lậu được cất giấu trong phương tiện.
Không chỉ trên đường bộ, hoạt động buôn lậu trên biển cũng diễn biến phức tạp. Đại tá Nguyễn Văn Tranh, Phó Tư lệnh Pháp luật Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4, cho biết nhiều đối tượng sẵn sàng điều khiển phương tiện đâm va, chống trả lực lượng chức năng khi bị truy đuổi.
Một xu hướng đáng chú ý khác là việc các đường dây buôn lậu chuyển mạnh sang sử dụng nền tảng số để điều hành hoạt động. Sau khi tập kết hàng tại khu vực giáp biên, các đối tượng sử dụng Zalo, Facebook và các ứng dụng nhắn tin để thông báo thời điểm, địa điểm vận chuyển. Với thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng, việc mua bán chủ yếu diễn ra trong các hội, nhóm kín; thành viên được sàng lọc, giao dịch qua tin nhắn riêng và tài khoản nhanh chóng bị xóa khi có dấu hiệu bị theo dõi.
Đáng lo ngại hơn, theo Thiếu tướng Đỗ Ngọc Cảnh, Cục trưởng Cục Phòng chống ma túy và tội phạm (Bộ đội Biên phòng), chỉ trong tháng 7, lực lượng Biên phòng liên tiếp phát hiện các vụ vận chuyển thuốc lá điện tử chứa những hợp chất vừa được bổ sung vào danh mục chất ma túy. Tuy nhiên, công tác xử lý còn gặp khó khăn do việc giám định và xác định hàm lượng chất ma túy để làm căn cứ khởi tố vẫn còn nhiều vướng mắc.
Từ đầu năm 2026 đến nay, lực lượng Bộ đội Biên phòng đã phát hiện hơn 150 vụ với trên 190 đối tượng vi phạm, thu giữ khoảng 21.000 bao thuốc lá nhập lậu cùng hơn 25 tấn nguyên liệu lá thuốc lá nhập lậu.
Tại TPHCM, trong 6 tháng đầu năm, các lực lượng chức năng xử lý 97 vụ việc liên quan đến thuốc lá nhập lậu và thuốc lá điện tử, tạm giữ gần 100.000 bao thuốc lá, khởi tố 25 vụ với 30 bị can.
Theo các cơ quan chức năng, bên cạnh việc lợi dụng đường mòn, lối mở ở khu vực biên giới, các đối tượng còn khai sai chủng loại, số lượng hàng hóa theo hình thức tạm nhập tái xuất để đưa hàng quay trở lại tiêu thụ trong nước hoặc chia nhỏ lô hàng xuống dưới ngưỡng xử lý hình sự nhằm đối phó lực lượng chức năng.
Đại diện Hiệp hội Thuốc lá Việt Nam cho biết thuốc lá nhập lậu hiện chiếm hơn 10% thị phần, gây thất thu ngân sách trên 4.000 tỷ đồng mỗi năm. Hiệp hội cũng cảnh báo khi thuế tiêu thụ đặc biệt đối với thuốc lá được điều chỉnh tăng từ ngày 1/1/2027, chênh lệch giá giữa thuốc lá hợp pháp và thuốc lá nhập lậu có thể gia tăng, kéo theo nguy cơ buôn lậu diễn biến phức tạp hơn nếu không có các giải pháp kiểm soát hiệu quả.
