Bữa nhậu khôn khéo giữa chủ nhà và nhóm thợ xây

Nó không bảo đảm căn nhà sẽ hoàn hảo tuyệt đối, nhưng ít nhất cũng giúp tạo sự thiện chí và tinh thần trách nhiệm trong quá trình làm việc.

Tôi sống ở Sài Gòn và từng tiếp xúc với khá nhiều nhóm thợ xây dựng, dù bản thân không làm trong ngành này. Từ thợ hồ, thợ điện, thợ nước, thợ đổ bê tông, thợ sơn, thợ thạch cao, thợ nhôm kính, thợ sắt, thợ mộc đến thợ đá hoa cương..., tôi đều có dịp làm việc khi xây dựng, sửa chữa nhà cửa. Vì vậy, khi đọc những chia sẻ về việc chủ nhà gặp rắc rối vì mời nhậu nhóm thợ xây, tôi thấy trải nghiệm của mình có phần khác. Thực tế, tôi chưa từng gặp tình trạng khó xử hay mất kiểm soát trong mối quan hệ với nhóm thợ. Theo quan sát của tôi, điều này phụ thuộc khá nhiều vào cách ứng xử của chủ nhà.

Ở Sài Gòn hiện nay, các nhà thầu xây dựng chuyên nghiệp thường chỉ đảm nhận phần thô và những hạng mục liên quan đến gạch, cát, đá, xi măng, sắt thép, cốp pha hay ốp lát. Những phần việc khác như điện, nước, thạch cao, sơn, nhôm kính, cầu thang, đá hoa cương... thường do các nhóm thợ nhận khoán riêng đảm nhiệm, có thể do nhà thầu chính giới thiệu hoặc chủ nhà tự tìm, tùy theo thỏa thuận ban đầu.

Chính vì vậy, xây một căn nhà dân dụng thực chất là làm việc với rất nhiều nhóm thợ khác nhau. Và theo tôi, giữ được mối quan hệ hài hòa với họ là điều rất quan trọng. Quan điểm của tôi là chủ nhà không nên thường xuyên rủ thợ "nhậu nhẹt" để giữ khoảng cách cần thiết. Nhưng thỉnh thoảng, vài tuần hoặc một tháng một lần, nếu có dịp ngồi lại động viên anh em thì cũng là điều tốt. Quan trọng nhất vẫn là sự tôn trọng và thiện chí trong cách cư xử.

Tôi cho rằng chủ nhà rất nên thân thiện, nhiệt tình với những người trực tiếp làm nên căn nhà của mình. Điều đó không nhất thiết phải là những bữa nhậu linh đình. Đôi khi chỉ là một ly cà phê buổi sáng, vài chai nước mát giữa trưa, hay một khoản bồi dưỡng nhỏ khi hoàn thành những cột mốc quan trọng như khởi công, đổ bê tông móng, đổ sàn, lợp mái hoặc hoàn thiện công trình.

Mức độ tiếp đãi thế nào hoàn toàn phụ thuộc vào điều kiện kinh tế và quy mô công trình của mỗi gia đình. Trong hợp đồng giữa chủ nhà và nhà thầu xây dựng cũng không có điều khoản nào bắt buộc việc này. Nhưng thực tế ở Việt Nam, chuyện trà nước, thuốc lá hay một khoản bồi dưỡng nhỏ cho tốp thợ từ lâu gần như đã trở thành một thông lệ.

Tất nhiên, cũng có những chủ nhà không bao giờ bồi dưỡng thợ dưới bất kỳ hình thức nào, kể cả nước trà đá uống hằng ngày. Đó là quyền của họ. Phần lớn những người này khá bận rộn, có điều kiện thuê kỹ sư hoặc kiến trúc sư giám sát công trình. Họ chỉ ghé qua vào những thời điểm quan trọng như khởi công, đổ bê tông móng, đổ sàn hoặc lúc hoàn thiện. Tuy nhiên, điều tôi nhận thấy là đến khi công trình kết thúc, nhiều người trong số họ vẫn tổ chức một bữa ăn nhỏ hoặc kết hợp với tiệc tân gia để cảm ơn nhà thầu, các nhóm thợ và có thêm một khoản bồi dưỡng.

>> Chuỗi ngày mệt mỏi sau khi tôi mời nhậu nhóm thợ xây nhà

Nhiều ý kiến cho rằng mọi thứ nên được quy định thật chi tiết trong hợp đồng, kể cả quyền đổi thợ nếu không hài lòng. Tôi đồng ý, nhưng điều đó phù hợp hơn với những công trình lớn, trị giá hàng chục tỷ đồng, nơi có đầy đủ các bộ phận giám sát, nghiệm thu từng hạng mục. Còn với nhà dân trị giá vài tỷ đồng, thực tế thường khác rất nhiều. Nếu quá cứng nhắc, việc thay đổi nhà thầu hoặc thay nhóm thợ giữa chừng có thể khiến thời gian thi công kéo dài từ vài tháng thành cả năm. Quan trọng hơn, căn nhà hoàn thiện đôi khi vẫn không mang lại cảm giác hài lòng như kỳ vọng ban đầu.

Điều nhiều người chưa từng xây nhà có thể không hiểu là chất lượng của một công trình không chỉ nằm trên bản vẽ hay hợp đồng. Dù có nhà thầu, cai thợ hay kỹ sư giám sát, việc xây dựng nhà ở riêng lẻ vẫn là công việc rất phức tạp. Có những chi tiết nếu người thợ làm chưa kỹ hoặc làm cho xong việc thì phải vài năm, thậm chí nhiều năm sau mới phát sinh vấn đề.

Những ai từng xây nhà hoặc có liên quan đến ngành xây dựng đều hiểu rằng, số tiền bỏ ra để trà nước hay bồi dưỡng cho anh em thợ có thể không nhỏ, nhưng cũng không hề lãng phí. Nó không bảo đảm rằng căn nhà sẽ hoàn hảo tuyệt đối, nhưng ít nhất giúp tạo nên sự thiện chí và tinh thần trách nhiệm trong quá trình làm việc.

Theo kinh nghiệm của tôi, điều đáng ngại nhất không nằm ở lúc thi công, mà là sau khi chủ nhà đã dọn vào ở. Khi hết thời gian bảo hành, thường khoảng một năm, nếu phát sinh hư hỏng cần sửa chữa, việc gọi được người từng làm cho mình quay lại hỗ trợ đôi khi lại trở thành chuyện không dễ. Vì thế, tôi cho rằng trong quá trình xây nhà, điều quan trọng là giữ được sự chừng mực trong ứng xử. Không cần quá thân thiết, càng không cần ngày nào cũng mời nhậu, nhưng cũng không nên chỉ nhìn mối quan hệ này hoàn toàn dưới góc độ hợp đồng.

Suy cho cùng, một chút thiện chí đôi khi không làm chủ nhà tốn kém bao nhiêu, nhưng lại giúp mọi việc trở nên nhẹ nhàng hơn, cả trong lúc xây nhà lẫn nhiều năm sau khi đã dọn vào ở. Bởi bên cạnh vật liệu, bản vẽ và chi phí, thứ góp phần tạo nên một căn nhà bền đẹp còn là cái tâm của những người trực tiếp đặt từng viên gạch, trộn từng mẻ bê tông và hoàn thiện từng chi tiết nhỏ nhất.

PCF