9 hours ago
14
Sáng 9.8, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án luật sửa đổi, bổ sung một số điều của luật Xuất bản.
Phát biểu thảo luận, đại biểu Nguyễn Phạm Duy Trang (đoàn TP.HCM) bày tỏ đồng tình với việc chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, đồng thời quy định xây dựng hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu quốc gia về xuất bản và kết nối, chia sẻ dữ liệu.
Đại biểu Nguyễn Phạm Duy Trang (đoàn TP.HCM)
ẢNH: QUOCHOI
Tuy nhiên, theo bà Trang, xuất bản là lĩnh vực có tác động lớn về tư tưởng; các sản phẩm có nội dung ảnh hưởng tới chính trị, lịch sử, tư tưởng… cần được kiểm soát chặt chẽ trước khi xuất bản. Bà Trang đề xuất bổ sung một điểm mới theo hướng kiểm tra, giám sát hoạt động xuất bản trên cơ sở mức độ rủi ro; ưu tiên nguồn lực kiểm tra đối với hoạt động, nội dung có nguy cơ cao.
"Giảm tiền kiểm không có nghĩa là giảm quản lý mà là chuyển từ kiểm soát trước sang phát hiện nhanh, truy xuất đúng và xử lý kịp thời", bà Trang nói.
Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (đoàn TP.Hải Phòng) cũng tán thành việc tăng cường kiểm soát đối với những xuất bản phẩm có nội dung đặc thù. Song theo bà, cơ chế kiểm soát ba lớp cần được luật hóa rõ hơn để vừa chặt chẽ, vừa tránh tạo ra một khoảng thời gian pháp lý không xác định.
"Những nội dung liên quan đến chủ quyền quốc gia, lịch sử dân tộc, lãnh tụ và những vấn đề đặc biệt nhạy cảm thì cần có cơ chế kiểm soát nghiêm ngặt hơn", bà Nga nêu.
Cho rằng việc sửa luật là không thể chậm trễ, đại biểu Nguyễn Thái Học (đoàn Đắk Lắk) nhấn mạnh vấn đề về tiêu chuẩn chức danh của người đứng đầu và cấp phó của người đứng đầu nhà xuất bản. Ông Học cho biết, luật hiện hành có quy định về vấn đề "phẩm chất chính trị, đạo đức tốt", nhưng trong dự thảo sửa đổi đã bỏ nội dung này.
"Tôi cho rằng những người lãnh đạo của nhà xuất bản, phẩm chất chính trị và đạo đức tốt là rất quan trọng. Điều này thể hiện tố chất, nhân cách, phẩm chất được trải nghiệm qua thực tiễn, bằng cấp cũng không thể hiện được", ông Học bày tỏ.
Đại biểu đoàn Đắk Lắk cũng nhắc lại Chỉ thị 04 của Ban Bí thư về công tác xuất bản đã yêu cầu phải tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, kịp thời xử lý nghiêm những hành vi vi phạm.
Song theo ông, 54 điều của dự thảo luật dù đã đề cập đến hoạt động thanh tra, kiểm tra "nhưng chưa đủ mạnh, chưa đủ tính răn đe đối với những sai phạm".
"Những vi phạm pháp luật trong hoạt động xuất bản vừa qua bị xử lý về pháp luật, cơ quan có thẩm quyền đã kết luận nguyên nhân là do buông lỏng công tác thanh tra, kiểm tra", ông Học nói và cho rằng nên có một điều luật riêng về công tác thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm.
Ngăn chặn đưa sản phẩm vi phạm ra công chúng
Giải trình sau đó, Bộ trưởng Bộ VH-TT-DL Lâm Thị Phương Thanh cho biết, việc sửa đổi luật Xuất bản nhằm tăng cường quản lý nhà nước, bảo đảm hài hòa giữa tiền kiểm và hậu kiểm gắn với yêu cầu bảo đảm an ninh chính trị, tư tưởng và hạn chế tối đa các sai sót.
Bộ trưởng Bộ VH-TT-DL Lâm Thị Phương Thanh
ẢNH: GIA HÂN
Theo Bộ trưởng, từ thực tế công tác xuất bản thời gian qua cũng như tiếp thu ý kiến của đại biểu, dự thảo luật đã kế thừa quy định tại khoản 1 điều 28 của luật Xuất bản 2012 về việc phải nộp xuất bản phẩm lưu chiểu cho cơ quan quản lý nhà nước chậm nhất 10 ngày trước khi phát hành.
Đồng thời, bổ sung quy định nhằm kiểm soát chặt chẽ với các nhóm nội dung quan trọng, phức tạp, nhạy cảm như viết về lãnh tụ, lịch sử dân tộc, chiến tranh cách mạng, danh nhân văn hóa, anh hùng dân tộc, lãnh đạo Đảng, Nhà nước... và giao Chính phủ quy định chi tiết.
Theo bà Lâm Thị Phương Thanh, dự thảo cũng bổ sung quy định hình thành ba vòng kiểm soát chặt chẽ. Nhà xuất bản thẩm định nội dung, trình cơ quan chủ quản phê duyệt kế hoạch xuất bản. Cơ quan chủ quản xem xét phê duyệt kế hoạch xuất bản. Cơ quan quản lý nhà nước thẩm định xuất bản phẩm lưu chiểu và cho ý kiến trước khi nhà xuất bản ra quyết định phát hành.
Bộ trưởng VH-TT-DL cũng cho biết, cơ quan soạn thảo đã rà soát, chỉnh lý dự thảo luật theo hướng bảo đảm mục tiêu ngăn chặn việc tổ chức, cá nhân đưa sản phẩm, tài liệu có nội dung vi phạm ra công chúng dưới hình thức xuất bản phẩm...
