Bộ GD-ĐT siết cuộc thi khoa học kỹ thuật: Học sinh phải chứng minh mình làm thật

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa công bố dự thảo Thông tư ban hành Quy chế Cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh trung học cơ sở, trung học phổ thông để lấy ý kiến góp ý.

Thi khoa học kỹ thuật, học sinh phải ghi nhật ký để chứng minh mình làm thật

Điểm đáng chú ý trong dự thảo là yêu cầu tăng cường tính liêm chính, trung thực trong quá trình nghiên cứu. Học sinh phải chứng minh kết quả dự án phản ánh đúng phần việc và đóng góp thực tế của mình.

Theo đó, học sinh bắt buộc lập nhật ký nghiên cứu liên tục, bằng bản viết hoặc điện tử, ghi rõ thời gian, công việc, phương pháp và vai trò của từng người, đồng thời có xác nhận định kỳ của giáo viên hướng dẫn.

Bộ GD-ĐT quy định đây là tài liệu bắt buộc để đối chiếu mức độ trung thực của quá trình nghiên cứu, phân biệt phần việc học sinh thực hiện với vai trò hỗ trợ của người hướng dẫn.

Các dự án dự thi không được gian lận, giả mạo, sao chép hoặc sử dụng trái phép kết quả nghiên cứu của người khác. Thời gian nghiên cứu không quá 12 tháng liên tục.

Một điểm mới khác là dự án được phân loại theo ba mức độ an toàn: mức cấm tuyệt đối, mức phê duyệt rủi ro và mức an toàn. Việc phân loại giúp các trường có căn cứ khi phê duyệt kế hoạch nghiên cứu của học sinh.

Xem xét trách nhiệm người đứng đầu nếu xảy ra sai phạm

Về nguyên tắc sử dụng trí tuệ nhân tạo trong nghiên cứu, học sinh được phép sử dụng AI để tra cứu hoặc mô phỏng, nhưng phải kê khai trung thực trong hồ sơ về mục đích, phạm vi sử dụng. Nghiêm cấm dùng AI để giả mạo quá trình nghiên cứu, tạo lập dữ liệu sai lệch hoặc thay thế hoạt động phân tích, sáng tạo của học sinh.

Bộ nghiêm cấm hành vi sử dụng công nghệ số hoặc trí tuệ nhân tạo để giả mạo quá trình nghiên cứu, sao chép, chiếm đoạt hoặc trình bày kết quả nghiên cứu của tổ chức, cá nhân khác như là kết quả nghiên cứu của mình. Nghiêm cấm che giấu hoặc kê khai không trung thực về việc sử dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo trong hồ sơ dự thi.

Trong quá trình hướng dẫn, người hướng dẫn không được thực hiện thay học sinh các nội dung cốt lõi và phải chịu trách nhiệm liên đới nếu để xảy ra vi phạm liêm chính khoa học. Cơ sở giáo dục nếu thiếu giám sát để xảy ra sai phạm sẽ bị phê bình và xem xét trách nhiệm người đứng đầu.

Danh sách dự án, báo cáo tóm tắt và poster phải được công khai rộng rãi. Đơn vị thường trực sẽ công khai địa chỉ tiếp nhận kiến nghị về tính nguyên gốc và xử lý xác minh trong vòng 7 ngày làm việc.

Xem chi tiết dự thảo tại đây.