Bộ GD-ĐT: Hoạt động giáo dục tăng cường không thu tiền của học sinh

Ông Thái Văn Tài, Vụ trưởng Vụ Giáo dục phổ thông (Bộ GD-ĐT)

ẢNH: N.M

Ông Thái Văn Tài, Vụ trưởng Vụ Giáo dục phổ thông (Bộ GD-ĐT), có cuộc trao đổi với PV Thanh Niên về những nội dung liên quan đến dự thảo Thông tư quy định về tổ chức các hoạt động giáo dục tăng cường, và hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học tại các cơ sở giáo dục phổ thông.

PHÂN ĐỊNH RÕ 2 NHÓM HOẠT ĐỘNG

Theo ông Tài, thông tư phân định rõ 2 nhóm hoạt động có bản chất khác nhau: hoạt động giáo dục tăng cường là nội dung giáo dục theo yêu cầu chung, được tổ chức trong khuôn khổ dạy học 2 buổi/ngày, kinh phí do ngân sách nhà nước bảo đảm; hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học là hoạt động do học sinh (HS), cha mẹ HS tự nguyện lựa chọn theo sở thích, năng khiếu riêng, có thể phát sinh kinh phí đóng góp theo quy định.

Việc phân định này không tạo thêm loại hình giáo dục mới, mà nhằm chuẩn hóa các hoạt động đang được triển khai trong nhà trường, bảo đảm quyền lựa chọn của người học và ngăn ngừa việc lợi dụng hoạt động giáo dục để tổ chức dạy thêm, học thêm trái quy định.

Việc phân định 2 nhóm hoạt động còn xuất phát từ thực tiễn tổ chức giáo dục tại các nhà trường, khi nhiều hoạt động được tổ chức dưới các tên gọi khác nhau nhưng chưa được phân định rõ về mục tiêu, thời gian tổ chức, tính chất tham gia và cơ chế kinh phí, dẫn đến cách hiểu chưa thống nhất, có nơi còn lẫn với hoạt động dạy thêm, học thêm.

Việc phân định rõ là cơ sở để các nhà trường tổ chức đúng bản chất từng hoạt động, quản lý minh bạch và bảo đảm quyền của người học.

Giáo viên, phụ huynh tham gia ngày tổng kết năm học chương trình tiếng Anh - toán - khoa học thực nghiệm, một trong những hoạt động tăng cường, liên kết với đối tác thực hiện trong trường học ở TP.HCM

ẢNH: BẢO VY

Dự thảo quy định hoạt động giáo dục tăng cường được tổ chức trong khung thời gian hoạt động giáo dục của nhà trường. Xin ông cho biết, quy định này cần được hiểu như thế nào để bảo đảm đúng bản chất của hoạt động giáo dục tăng cường?

Ông Thái Văn Tài: Hoạt động giáo dục tăng cường là nội dung giáo dục được tổ chức trong khuôn khổ dạy học 2 buổi/ngày theo kế hoạch giáo dục của nhà trường, nhằm thực hiện yêu cầu tại các chủ trương của Đảng, trọng tâm là Nghị quyết số 71-NQ/TW, về tăng cường giáo dục trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số, giáo dục STEM, giáo dục tài chính và các nội dung phát triển phẩm chất, năng lực khác cho HS.

Do được tổ chức trong khuôn khổ dạy học 2 buổi/ngày theo kế hoạch giáo dục đã được phê duyệt, hoạt động giáo dục tăng cường áp dụng thống nhất cho HS, bảo đảm quyền được tiếp cận của tất cả HS, không đặt ra vấn đề HS có đăng ký tham gia hay không như đối với hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học.

Tuy vậy, hoạt động giáo dục tăng cường không thay thế, không bổ sung nội dung của các môn học và hoạt động giáo dục bắt buộc trong Chương trình giáo dục phổ thông 2018; không dạy trước chương trình; không sử dụng kết quả của hoạt động này để thay thế việc kiểm tra, đánh giá theo quy định.

Quy định này bảo đảm hoạt động giáo dục tăng cường đúng bản chất là nội dung bổ trợ, mở rộng cơ hội phát triển toàn diện cho HS, không làm phát sinh thêm môn học hay hình thức kiểm tra, đánh giá mới.

KINH PHÍ TỔ CHỨC TỪ NGÂN SÁCH ĐỊA PHƯƠNG

Dư luận băn khoăn về việc các hoạt động giáo dục có thu tiền từng được bố trí trong thời khóa biểu chính khóa. Dự thảo thông tư giải quyết vấn đề này như thế nào? Có còn thu tiền của phụ huynh hay không?

Hoạt động giáo dục tăng cường không thu tiền của HS, cha mẹ HS. Đây là nội dung giáo dục theo yêu cầu chung tại các chủ trương của Đảng, được tổ chức trong khuôn khổ dạy học 2 buổi/ngày, áp dụng cho tất cả HS nhằm phát triển toàn diện phẩm chất, năng lực, đáp ứng yêu cầu nguồn nhân lực trong giai đoạn tới. Kinh phí tổ chức do ngân sách địa phương bố trí trong kinh phí chi cho giáo dục, dùng để hỗ trợ nhà trường triển khai dạy học 2 buổi/ngày, bảo đảm quyền được tiếp cận của tất cả HS, không phân biệt điều kiện gia đình. Trên cơ sở thực tiễn và điều kiện tổ chức, nhà trường xây dựng kế hoạch giáo dục, báo cáo, đề xuất với cơ quan quản lý có thẩm quyền ở địa phương để được bố trí kinh phí triển khai.

Hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học khác biệt về bản chất: được tổ chức theo nhu cầu, sở thích cá nhân của HS, có thể phát sinh kinh phí để chi trả cho giáo viên, chuyên gia, học liệu hoặc điều kiện tổ chức. Việc thu kinh phí chỉ áp dụng đối với HS tự nguyện đăng ký tham gia, tuân thủ quy định của pháp luật và mức thu do HĐND cấp tỉnh quy định (nếu thuộc trường hợp áp dụng); HS không đăng ký không phải đóng khoản nào và không bị ảnh hưởng đến quyền lợi học tập, kiểm tra, đánh giá.

Việc phân định rõ 2 nhóm hoạt động và cơ chế kinh phí như trên nhằm khắc phục tình trạng lồng ghép các hoạt động có thu kinh phí vào chương trình giáo dục của nhà trường, bảo đảm minh bạch và quyền lựa chọn của HS, cha mẹ HS.

Nhiều năm nay, phụ huynh bức xúc khi các chương trình liên kết mang danh nghĩa tự nguyện chèn vào thời khóa biểu chính khóa

ảnh: PHCC

Nếu việc tổ chức hoạt động giáo dục tăng cường phụ thuộc vào khả năng cân đối ngân sách của từng địa phương thì liệu có làm gia tăng khoảng cách chất lượng giáo dục giữa các vùng miền hay không?

Bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục là yêu cầu xuyên suốt của dự thảo thông tư. Luật Giáo dục quy định thống nhất một Chương trình giáo dục phổ thông áp dụng trên phạm vi cả nước; hoạt động giáo dục tăng cường theo yêu cầu tại các chủ trương của Đảng cũng được tổ chức thống nhất trong khuôn khổ dạy học 2 buổi/ngày, kinh phí do ngân sách địa phương bảo đảm từ kinh phí chi cho giáo dục, không phụ thuộc vào khả năng đóng góp của cha mẹ HS.

Hoạt động giáo dục tăng cường không phải là điều kiện để HS đạt chuẩn theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018 và không tạo lợi thế cho HS trong kiểm tra, đánh giá. Căn cứ thực tiễn và điều kiện tổ chức tại từng địa bàn, nhà trường xây dựng kế hoạch giáo dục, báo cáo, đề xuất với cơ quan quản lý có thẩm quyền ở địa phương để được bố trí kinh phí, bảo đảm mọi HS, không phân biệt vùng miền, đều được tiếp cận nội dung giáo dục tăng cường.

Việc địa phương có điều kiện đầu tư thêm nguồn lực hợp pháp để nâng cao chất lượng tổ chức là yếu tố được khuyến khích, nhưng không làm phát sinh chênh lệch về quyền được tiếp cận. Nhà nước tiếp tục thực hiện các chính sách ưu tiên đầu tư cho vùng có điều kiện KT-XH khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, hải đảo thông qua các chương trình mục tiêu quốc gia và các chính sách hỗ trợ cơ sở vật chất, hỗ trợ HS, giáo viên, để không làm gia tăng khoảng cách tiếp cận giáo dục giữa các địa bàn.