Bệnh nhân ung thư vú tại TP HCM tăng 70%, nhiều ca phát hiện muộn

Chỉ trong vòng hai thập kỷ, từ năm 1995 đến 2015, số lượng ca ung thư vú ghi nhận tại TP HCM đã tăng mạnh tới 70%, nhưng tỉ lệ bệnh nhân được chẩn đoán sớm chỉ đạt 26%.

Thông tin được PGS y khoa Wendy Y. Chen từ Viện Ung thư Dana-Farber thuộc Đại học Y Harvard (Mỹ) chia sẻ tại Hội thảo khoa học Cập nhật tiến bộ trong điều trị và chăm sóc ung thư, diễn ra ngày 14/3 tại Bệnh viện Đa khoa quốc tế Nam Sài Gòn.

Theo dữ liệu từ Tổ chức Ung thư toàn cầu (GLOBOCAN), căn bệnh này hiện chiếm gần 29% tổng số ca ung thư ở nữ giới Việt Nam và đã chính thức vượt qua ung thư gan để trở thành loại ung thư có số ca mắc mới cao nhất nước ta với gần 25.000 trường hợp mỗi năm. Đáng lo ngại hơn, độ tuổi mắc bệnh đang có xu hướng trẻ hóa rõ rệt, đặt ra thách thức lớn cho hệ thống y tế và cộng đồng trong việc nâng cao nhận thức về tầm soát sớm.

PGS y khoa Wendy Y. Chen từ Viện Ung thư Dana-Farber thuộc Đại học Y Harvard (Mỹ) chia sẻ tại hội thảo. Ảnh: Bệnh viện cung cấp

Bà Wendy Y. Chen nhấn mạnh rằng dù tỷ lệ mắc bệnh tại các quốc gia Đông Nam Á như Việt Nam thấp hơn nhiều nước trên thế giới, nhưng tỷ lệ tử vong lại đang ở mức cao hơn.

Nguyên nhân chính dẫn đến thực trạng này là do thói quen tầm soát định kỳ tại các nước châu Á chưa phổ biến. Trong khi tại Mỹ có tới 50-60% bệnh nhân được chẩn đoán ngay từ giai đoạn I, thì tại Việt Nam con số này chỉ dừng lại ở mức khiêm tốn khoảng 26%, dẫn đến việc mất đi "thời điểm vàng" trong điều trị.

Phân tích về căn nguyên của sự gia tăng này, các chuyên gia chỉ ra sự tác động cộng hưởng từ yếu tố di truyền và lối sống hiện đại. Những phụ nữ có chỉ số khối cơ thể (BMI) trên 30 đối mặt với nguy cơ mắc ung thư vú cao hơn từ 20% đến 30% so với người bình thường, bởi mô mỡ dư thừa có khả năng chuyển đổi hormone androgen thành estrogen, làm tăng nồng độ estrogen trong cơ thể và thúc đẩy tế bào ung thư phát triển.

Ngoài ra, việc ít hoạt động thể lực và tiêu thụ rượu bia thường xuyên trong thời gian dài cũng là những tác nhân trực tiếp làm tăng tỷ lệ mắc bệnh. Ngược lại, một thói quen đơn giản như đi bộ nhanh khoảng 3 giờ mỗi tuần đã có thể mang lại lợi ích đáng kể trong việc giảm thiểu nguy cơ này.

Ung thư vú nếu phát hiện ở giai đoạn sớm, quá trình điều trị thường rất nhẹ nhàng, chi phí thấp và phần lớn được bảo hiểm y tế chi trả. Ảnh: Alamy

Về phương diện kinh tế và hiệu quả điều trị, sự khác biệt giữa phát hiện sớm và muộn là vô cùng lớn. Bác sĩ Vương Đình Thy Hảo, Phó trưởng khoa Hóa trị tại Bệnh viện Chợ Rẫy, cho biết riêng trong năm 2025 đơn vị này đã phẫu thuật khoảng 1.000 ca ung thư vú, trong đó khoảng 30% bệnh nhân may mắn được phẫu thuật bảo tồn nhờ sự hỗ trợ của các phương pháp bổ trợ hiện đại.

Ung thư vú nếu phát hiện ở giai đoạn sớm, quá trình điều trị thường rất nhẹ nhàng, chi phí thấp và phần lớn được bảo hiểm y tế chi trả. Tuy nhiên, với những trường hợp phát hiện muộn hoặc thuộc các thể bệnh khó như tam âm và HER2 dương tính, chi phí có thể leo thang từ hàng trăm triệu đến hàng tỷ đồng cho các loại thuốc nhắm trúng đích và miễn dịch.

Trước những thách thức này, bác sĩ Nguyễn Trương Khương, Giám đốc chuyên môn Bệnh viện Đa khoa quốc tế Nam Sài Gòn, khẳng định việc liên tục cập nhật tiến bộ khoa học và cá thể hóa phác đồ điều trị là chìa khóa để cải thiện chất lượng sống cho người bệnh, khi mà hiện nay đã có hơn 1/3 bệnh nhân ung thư vú di căn có thể kéo dài sự sống trên 5 năm.

Để bảo vệ sức khỏe, phụ nữ được khuyến cáo nên tự khám vú hàng tháng sau kỳ kinh 5-7 ngày. Theo hướng dẫn của Bộ Y tế, phụ nữ từ 40 tuổi trở lên nên đi khám lâm sàng và chụp nhũ ảnh mỗi năm một lần; riêng nhóm có nguy cơ cao hoặc có tiền sử gia đình nên bắt đầu sàng lọc sớm từ tuổi 25 để đảm bảo an toàn tối đa.

Mỹ Ý