
Các bác sĩ Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 thăm khám cho bệnh nhi - Ảnh: BVCC
Cẩn trọng với lỗ tiểu thấp ở bé trai
Theo bác sĩ Nguyễn Văn Phúc - khoa nam học, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, lỗ tiểu thấp là dị tật bẩm sinh ở bé trai, xảy ra khi lỗ thoát nước tiểu không nằm ở đỉnh quy đầu như bình thường. Thay vào đó lỗ tiểu có thể mở ra ở vị trí thấp hơn, như rãnh quy đầu, thân dương vật, gốc dương vật hoặc gần bìu.
Trẻ mắc lỗ tiểu thấp thường không đau, không sốt, không quấy khóc bất thường nên dễ bị bỏ qua trong những tháng đầu đời. Nhiều gia đình chỉ phát hiện khi thấy trẻ tiểu lệch, tiểu chảy xuống dưới hay làm ướt quần, hoặc khi bác sĩ kiểm tra vùng sinh dục trong một lần khám sức khỏe.
Một số cha mẹ cho rằng lỗ tiểu thấp chỉ ảnh hưởng thẩm mỹ. Nhưng trên thực tế tùy mức độ, tình trạng này có thể tác động đến tiểu tiện, vệ sinh, tâm lý và chức năng sinh sản khi trẻ trưởng thành.
Ở thể nhẹ, lỗ tiểu nằm gần quy đầu, trẻ vẫn có thể đứng tiểu nhưng tia nước lệch. Ở thể trung bình hoặc nặng, lỗ tiểu nằm thấp hơn, dương vật có thể cong rõ, trẻ phải ngồi tiểu hoặc gặp khó khăn khi đi vệ sinh ở trường.
Khi lớn lên, trẻ có thể mặc cảm vì cơ quan sinh dục khác biệt, ngại thay đồ, né tránh sinh hoạt tập thể hoặc lo lắng về khả năng sinh sản sau này.
Một số trường hợp nặng còn đi kèm tinh hoàn ẩn, bìu bất thường hoặc bất thường phát triển giới tính, cần được đánh giá chuyên sâu.
Dấu hiệu thường gặp nhất là tia tiểu bất thường. Thay vì phun thẳng ra phía trước, tia nước tiểu có thể chảy xuống dưới, lệch sang một bên, bắn vào chân hoặc làm ướt quần áo.
Một số trẻ có dương vật cong xuống, đặc biệt dễ nhận thấy khi trẻ cương sinh lý. Trường hợp nặng, trẻ có thể phải ngồi tiểu thay vì đứng tiểu khi lớn hơn.
Ngoài ra, bao quy đầu của trẻ có thể có hình dạng bất thường. Phần da mặt trên quy đầu vẫn còn, trong khi mặt dưới thiếu da, tạo hình ảnh giống "mũ trùm". Dấu hiệu này dễ bị nhầm với dài bao quy đầu, hẹp bao quy đầu hoặc bao quy đầu phát triển không đều.
Dễ nhầm với hẹp bao quy đầu
Theo bác sĩ Phúc, hẹp bao quy đầu và lỗ tiểu thấp là hai vấn đề khác nhau, nhưng nhiều cha mẹ nhầm lẫn.
Hẹp bao quy đầu liên quan đến tình trạng da quy đầu không tuột xuống được hoặc gây viêm, tiểu khó. Trong khi đó lỗ tiểu thấp là bất thường vị trí lỗ tiểu và cấu trúc niệu đạo.
Vì vậy trước khi thực hiện bất kỳ thủ thuật nào ở bao quy đầu, đặc biệt là cắt bao quy đầu, trẻ cần được bác sĩ chuyên khoa thăm khám kỹ.
"Với trẻ bị lỗ tiểu thấp, bao quy đầu không đơn thuần là phần da thừa. Trong nhiều trường hợp, đây có thể là nguồn mô quan trọng để bác sĩ sử dụng khi phẫu thuật tạo hình niệu đạo.
Phẫu thuật lỗ tiểu thấp thường cần tái tạo đường tiểu, đưa lỗ tiểu về vị trí gần bình thường, chỉnh cong dương vật nếu có và che phủ phần mô thiếu hụt. Bao quy đầu có thể được dùng để hỗ trợ quá trình tạo hình này.
Không phải mọi ca mổ đều bắt buộc sử dụng bao quy đầu. Tuy nhiên nếu trẻ đã cắt bao quy đầu từ trước, bác sĩ sẽ mất đi một nguồn mô thuận lợi. Điều này có thể khiến phẫu thuật phức tạp hơn, nhất là ở các trường hợp lỗ tiểu thấp mức độ trung bình hoặc nặng", bác sĩ Phúc khuyến cáo.
Khám, phẫu thuật miễn phí cho trẻ
Theo bác sĩ Phúc, ước tính có khoảng 2 - 4% trẻ sơ sinh nam gặp các bất thường như hẹp bao quy đầu, lỗ tiểu lệch, vùi dương vật, cong dương vật, dương vật nhỏ...
Các bất thường bẩm sinh không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe mà còn có thể gây tác động tiêu cực đến tâm lý và chất lượng cuộc sống sau này. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời có thể dẫn đến: vô sinh, xoắn tinh hoàn, ung thư tinh hoàn, rối loạn nội tiết...
Nhằm hỗ trợ cộng đồng và nâng cao nhận thức về các bệnh lý nam khoa ở trẻ em, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 tổ chức chương trình "Khám, tư vấn và phẫu thuật nhân đạo cho trẻ nam có bất thường bộ phận sinh dục năm 2026", diễn ra từ 25-5 đến 5-6.
Đối tượng khám sàng lọc miễn phí là các trẻ nam dưới 16 tuổi có các biểu hiện bất thường như hẹp bao quy đầu, lỗ tiểu lệch, vùi dương vật, cong dương vật, dương vật nhỏ... Người dân có thể đến bệnh viện để được hướng dẫn đăng ký khám miễn phí.
