Bé gái béo phì suy hô hấp, tiền đái tháo đường

Hà NộiBé Trâm Anh, 7 tuổi, cao 1,26 m, nặng gần 39 kg, khó thở, bác sĩ chẩn đoán suy hô hấp cấp, béo phì gây tiền đái tháo đường, nguy cơ dậy thì sớm.

Tại khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, bé Trâm Anh được điều trị bằng thuốc kháng sinh, chống viêm kết hợp hỗ trợ dinh dưỡng. Chỉ số khối cơ thể (BMI) của bé 24.5, vượt 1.5 lần so với ngưỡng bình thường tuổi này, tuyến vú phát triển ở giai đoạn Tanner B2. Vùng nếp ở cổ và nách trẻ xuất hiện gai đen - dấu hiệu thường gặp của tình trạng kháng insulin.

ThS.BS Đỗ Tiến Sơn, khoa Nhi, chỉ định tầm soát chuyên sâu. Kết quả chụp X-quang đánh giá cho thấy bé có tuổi xương tương đương trẻ 8,5 tuổi. Xét nghiệm nội tiết ghi nhận nồng độ LH ở mức ranh giới, estradiol tăng nhẹ. Bé bị gan nhiễm mỡ và tình trạng kháng insulin nặng, test dung nạp đường máu xác định tiền đái tháo đường. Bác sĩ chẩn đoán bé Trâm Anh có nguy cơ cao tiến triển dậy thì sớm, tiền đái tháo đường, rối loạn chuyển hóa do dư thừa tổ chức mỡ.

Bác sĩ Sơn đang theo dõi hồ sơ bệnh án của bé Trâm Anh. Ảnh: Hải Âu

Bác sĩ Sơn giải thích các rối loạn này liên kết với nhau thành một "vòng xoắn bệnh lý". Mỡ thừa không chỉ tích tụ mà còn hoạt động như cơ quan nội tiết, làm tăng estrogen, có thể khiến trẻ dậy thì sớm. Mỡ dư gây gan nhiễm mỡ, giảm nhạy insulin, dẫn đến kháng insulin và nguy cơ tiền đái tháo đường. Tình trạng này cũng kích thích cơ thể sản xuất thêm hormone sinh dục, thúc đẩy quá trình dậy thì diễn ra nhanh hơn.

Béo phì còn làm suy giảm miễn dịch và ảnh hưởng hô hấp do mỡ tích tụ ở ngực, bụng, khiến trẻ dễ khó thở và bệnh nặng hơn khi nhiễm trùng.

Các bác sĩ khoa Nhi - Nội tiết xây dựng phác đồ cá thể hóa, mục tiêu là kiểm soát bệnh lý hô hấp, điều chỉnh cân nặng, theo dõi sát các chỉ số nội tiết của bệnh nhi.

Sau 7 ngày, sức khỏe của Trâm Anh ổn định, bé hết sốt, giảm ho, không còn khó thở, ăn uống tốt, được xuất viện. Bác sĩ hướng dẫn bé thay đổi lối sống, sử dụng nước lọc thay đồ uống có đường, duy trì bữa sáng đều đặn, tăng cường rau xanh, hạn chế đồ ăn vặt. Bé duy trì ít nhất 60 phút vận động mỗi ngày và giảm thời gian sử dụng thiết bị điện tử, tái khám sau 2,5 tháng.

Trẻ béo phì tăng nguy cơ mắc các bệnh mạn tính ngay từ sớm như rối loạn lipid máu, tăng huyết áp, gan nhiễm mỡ, tiền đái tháo đường. Trẻ có nguy cơ dậy thì sớm, giảm chiều cao khi trưởng thành do đóng sớm đầu xương, đồng thời dễ mặc cảm, tự ti. Bác sĩ Sơn khuyến cáo trẻ cần kiểm soát cân nặng sớm, khám sức khỏe định kỳ.

Trịnh Mai

Độc giả gửi câu hỏi về nhi sơ sinh tại đây để bác sĩ giải đáp