1 hour ago
5
Vấn đề được nhiều chuyên gia, doanh nghiệp nêu ra tại hội thảo "Thị trường bất động sản tâm linh - Xu hướng và cơ hội" do Báo Nông thôn Ngày nay tổ chức sáng 25.8.
Theo ông Vũ Sỹ Kiên, Phó cục trưởng Cục Quản lý đất đai (Bộ NN-MT), nhu cầu về đất dành cho nghĩa trang, công viên nghĩa trang là nhu cầu thực tế và cần được tính toán trong quy hoạch sử dụng đất.
Ông Vũ Sỹ Kiên, Phó cục trưởng Cục Quản lý đất đai (Bộ NN-MT)
ẢNH: DANVIET
"Việc xác định quỹ đất không thể chỉ dựa vào quy mô dân số mà còn phải tính đến tỷ lệ tử vong, hình thức mai táng, xu hướng chuyển từ địa táng sang hỏa táng, đặc điểm văn hóa từng vùng và định hướng quy hoạch của địa phương", ông Kiên cho hay.
Đặc biệt, quá trình đô thị hóa cũng đang tạo thêm nhu cầu về quỹ đất nghĩa trang. Theo ông Kiên, quy hoạch phải tính đến cả nhu cầu di dời các nghĩa trang để phục vụ phát triển đô thị, khu công nghiệp và những dự án giao thông lớn.
Bà Phạm Thị Miền, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu đánh giá thị trường bất động sản Việt Nam (VARS IRE), đánh giá bất động sản tâm linh đang được thị trường quan tâm và có dư địa phát triển nhất định trong thời gian tới.
Song, bà Miền cho rằng, chưa cần thiết xác định đây là phân khúc bất động sản riêng. Bởi, so với nhà ở, bất động sản công nghiệp hay bất động sản du lịch, quy mô thị trường này vẫn tương đối nhỏ và chưa thực sự phổ biến.
"Bất động sản tâm linh đang trong một quá trình chuyển tiếp. Có thể nhìn nhận đây là một thị trường ngách, nhưng không phải thị trường ngách theo nghĩa thông thường, mà là một thị trường đang từng bước phát triển và hướng tới sự chuyên nghiệp hơn", bà Miền nhận định.
Tuy nhiên, đặc thù liên quan đồng thời đến văn hóa, tín ngưỡng, đất đai và các dịch vụ dài hạn, khiến việc hình thành thị trường chuyên nghiệp trở nên phức tạp hơn nhiều loại hình bất động sản khác.
Nhiều câu hỏi về quyền lợi người mua
Từ khía cạnh pháp lý, luật sư Hoàng Ngọc, Trưởng văn phòng luật sư Nhiệt Tâm và Cộng sự, cho biết, pháp luật Việt Nam hiện hành chưa có thuật ngữ pháp lý chính thức "bất động sản tâm linh", cũng chưa có một nhóm bất động sản độc lập mang tên gọi này.
Do khoảng trống pháp lý, nên theo luật sư Hoàng Ngọc, các giao dịch liên quan đến phần mộ, vị trí an táng hoặc nơi lưu giữ tro cốt hiện đặt ra nhiều câu hỏi về quyền của người mua. Người dân có thể có nhu cầu chuyển giao, sang nhượng hoặc thay đổi người sử dụng, nhưng bản chất pháp lý của quyền đối với phần mộ và đất nghĩa trang không hoàn toàn giống quyền sử dụng đất ở hay quyền sở hữu nhà ở.
Bà Phạm Thị Miền, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu đánh giá thị trường bất động sản Việt Nam (VARS IRE)
ẢNH: DANVIET
Còn theo bà Phạm Thị Miền, qua khảo sát, phần lớn giao dịch giữa người mua và chủ đầu tư hiện được thể hiện dưới hình thức hợp đồng cung cấp dịch vụ. Trong khi đó, dù nhiều dự án được xác định có quyền sử dụng đất lâu dài, người mua trên thực tế thường chỉ được ghi nhận trong sổ đỏ chung của toàn bộ dự án, thay vì có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất riêng cho từng khách hàng.
Đây cũng là nguyên nhân khiến một loạt vấn đề về chuyển nhượng, thế chấp, cho tặng, thừa kế và quyền lợi của khách hàng khi chủ đầu tư gặp khó khăn vẫn chưa được giải quyết một cách rõ ràng.
Luật sư Hoàng Ngọc cho rằng, pháp luật cần tiếp tục quy định cụ thể hơn về quyền quản lý, sử dụng đối với phần mộ, vị trí an táng và các công trình liên quan, cũng như cơ chế chuyển giao khi phát sinh nhu cầu. Đặc biệt, cần có phương án bảo vệ người mua trong trường hợp doanh nghiệp đầu tư, quản lý dự án giải thể, phá sản hoặc không còn khả năng tiếp tục cung cấp dịch vụ.
Phó cục trưởng Cục Quản lý đất đai Vũ Sỹ Kiên nhấn mạnh, đất nghĩa trang là loại đất đặc thù, không thể đơn giản coi như một thửa đất thông thường. Trong một dự án nghĩa trang còn có hệ thống hạ tầng, cảnh quan, cây xanh, đường giao thông, hệ thống quản lý cùng các dịch vụ đi kèm.
Đây cũng là lý do giá của một sản phẩm không thể chỉ tính bằng giá đất. Theo ông Kiên, cần bóc tách rõ trong hợp đồng đâu là giá trị đất, đâu là chi phí hạ tầng và đâu là chi phí dịch vụ. Khi thông tin được minh bạch, người mua sẽ có cơ sở đánh giá giá trị thực, đồng thời hạn chế tình trạng đầu cơ dựa trên sự mập mờ của sản phẩm.
Về lâu dài, ông Kiên cho rằng, có thể hình thành chuỗi sản phẩm kết hợp giữa bất động sản, tâm linh, du lịch, sinh thái, nghỉ dưỡng và các dịch vụ liên quan, từ khâu tạo lập quỹ đất, đầu tư hạ tầng, phát triển sản phẩm đến quản lý, vận hành sau khi đưa vào sử dụng.
