'Báo chí không chỉ đưa tin, mà phải chạm tới trái tim'

Chiều 30.7, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương đã làm việc với các cơ quan báo chí về trọng tâm công tác thông tin tuyên truyền.

Nghiên cứu sửa đổi cơ chế tài chính cho báo chí

Lắng nghe ý kiến từ đại diện các cơ quan báo chí và bộ, ngành, Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đánh giá cao vai trò đồng hành sát sao của các cơ quan báo chí cùng với Chính phủ trong thời gian qua, đặc biệt những tháng đầu năm 2026 để thực hiện các mục tiêu phát triển, tăng trưởng 2 con số trong bối cảnh rất nhiều thách thức khó khăn.

Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà phát biểu tại cuộc làm việc

ẢNH: QUANG PHÚC

Nhắc lại những dấu ấn lịch sử như Đại hội XIV của Đảng, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 thành công tốt đẹp, với tỷ lệ cử tri đi bầu rất cao (99,7%), thể hiện niềm tin của nhân dân vào Đảng và Nhà nước.

Trong bối cảnh phức tạp từ tình hình thế giới và khó khăn do nền kinh tế nước ta có độ mở lớn, báo chí đã thể hiện được vai trò dẫn dắt, lan tỏa và định hướng thông tin rất sát với chủ trương của Đảng. Theo Phó thủ tướng, báo chí đã đổi mới phương thức truyền thông chính sách, tận dụng tối đa không gian mạng để chuyển tải kịp thời các yêu cầu nhiệm vụ, lấy nhân dân và doanh nghiệp làm chủ thể để tạo sự đồng thuận xã hội.

Đặc biệt, báo chí đã bám sát sự điều hành của Chính phủ để giải quyết các nút thắt về thể chế. Chỉ trong 7 tháng qua, Chính phủ đã làm khối lượng công việc đồ sộ để tháo gỡ điểm nghẽn chính sách. Báo chí đã đi rất nhanh, truyền thông kịp thời việc cắt giảm gần 3.500 thủ tục hành chính, giúp giảm 53% thời gian và 55% chi phí cho doanh nghiệp, người dân. “Quan trọng nhất là báo chí đã khơi dậy khát vọng và niềm tin xã hội”, Phó thủ tướng nhấn mạnh.

Đề cập đến 8 nhóm nhiệm vụ giải pháp quan trọng trong 6 tháng cuối năm, Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cũng đề nghị Ban Tuyên giáo và Ban Dân vận Trung ương tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Chính phủ trong công tác truyền thông. Trong các cuộc giao ban báo chí hàng tuần, nếu có vấn đề nóng hoặc chiến dịch truyền thông lớn, các thành viên Chính phủ sẽ tham dự để chia sẻ thông tin kịp thời.

Đồng thời, Chính phủ tiếp thu và sẽ thực hiện cung cấp thông tin cho báo chí bài bản hơn qua kế hoạch truyền thông, họp báo và phát ngôn của các bộ, ngành. Xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung cho truyền thông chính sách, giao Bộ VH-TT-DL phối hợp thực hiện.

Về kinh tế báo chí, Phó thủ tướng cũng cho biết sẽ chỉ đạo hoàn thiện định mức kinh tế kỹ thuật và nghiên cứu sửa đổi Nghị định 60 về cơ chế tự chủ tài chính cho báo chí. Nghiên cứu phương pháp đo lường kết quả đóng góp của truyền thông vào sự phát triển kinh tế - xã hội để có định lượng cụ thể.

Thông tin tại buổi làm việc, Bộ trưởng Bộ VH-TT-DL Lâm Thị Phương Thanh cũng nhấn mạnh đến đổi mới công tác thông tin tuyên truyền, làm thế nào để báo chí thành kênh thông tin dẫn dắt thực sự quan trọng. 

Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh lưu ý báo chí phải tiếp tục đổi mới cách làm, bởi AI, thuật toán nội dung mở ra nhiều cơ hội lớn nhưng rất nhiều thách thức. Trong khi đó, năng lực hiện tại cả hạ tầng và con người chưa thể thay đổi thích ứng ngay với điều kiện mới.

Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết phát biểu tại cuộc làm việc

ẢNH: QUANG PHÚC

Bên cạnh việc sử dụng AI, quan trọng nhất vẫn là nâng cao chất lượng con người, nhất là khâu biên tập. Báo chí bên cạnh bám sát thông tin về nhiệm vụ chính trị của đất nước, phải là người đồng hành, nếu chậm hơn sẽ không thể nắm bắt được, hiểu sâu và hạn chế công tác thông tin tuyên truyền. Không chỉ là đưa tin đơn thuần mà là dự báo, phân tích thông tin với các đối tượng độc giả của từng tờ báo.

Nghị quyết đúng đến đâu mà dân chưa hiểu thì vẫn nằm trên giấy

Kết luận buổi làm việc, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết lưu ý một số nội dung quan trọng, trong đó, báo chí phải chủ động hơn nữa trong việc tương tác với cơ quan quản lý nhà nước để truyền thông chính sách. Báo chí “không chỉ ngồi chờ thông tin mà phải chủ động tiếp cận, phân tích và luận giải để định hướng dư luận”, phải đi trước một bước để định hướng nhận thức cho nhân dân. Tới đây sẽ xây dựng hệ thống hạ tầng dùng chung cho cả hệ thống để đáp ứng yêu cầu định hướng tư tưởng trong tình hình mới.

Nhìn lại 7 tháng đầu năm, theo Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, báo chí cách mạng đã luôn có mặt, chủ động là cầu nối giữa Đảng và nhân dân. Sự đồng thuận và niềm tin của nhân dân đối với Đảng đã tăng lên rõ rệt qua các cuộc điều tra dư luận xã hội. Đặc biệt, ông dẫn chứng "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ" đã tạo hiệu ứng chính trị rất quan trọng. 

Tuy nhiên, trước các vấn đề phức tạp trên mạng xã hội, một số cơ quan báo chí vẫn còn chậm, "biết trước dư luận nhưng nói sau dư luận", chiều sâu lý luận chưa cao, còn hiện tượng chạy theo thị hiếu, giật gân, thiếu kiểm chứng…

Nhắc lại một số vụ việc đã được xử lý nghiêm như cuốn sách Chuyện của Thanh hay sách Nỗi buồn chiến tranh, ông Trịnh Văn Quyết cho biết, vừa qua đã phải xử lý một số phóng viên và tập thể cơ quan báo chí, “đây là việc rất đau lòng nhưng cần thiết để giữ vững kỷ cương”.

Ông Trịnh Văn Quyết nhấn mạnh, báo chí cách mạng là cơ quan ngôn luận của Đảng, Nhà nước, các tổ chức chính trị xã hội, đồng thời là diễn đàn, tiếng nói của nhân dân, hai yếu tố này không được tách rời. Một tờ báo chỉ nói giọng cơ quan mà không có hơi thở nhân dân thì không có người đọc; nhưng chỉ nói một phía thì không còn là báo chí cách mạng.

Nhắc lại 4 bước chuyển chiến lược đã được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu tại Hội nghị Trung ương 3 vừa qua, ông Trịnh Văn Quyết đề nghị báo chí phát triển thành các tuyến bài lớn, đưa các chủ trương đến với nhân dân để dân hiểu. “Nghị quyết có đúng đến đâu mà dân chưa hiểu, chưa tin thì nghị quyết vẫn còn nằm trên giấy”, ông Quyết lưu ý.

Đồng thời, đề nghị báo chí tập trung vào 3 mạch chính: quyết tâm tăng trưởng 2 con số; xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, lấy nhân dân làm trung tâm; phát triển văn hóa, con người Việt Nam ngang tầm thời kỳ mới theo Nghị quyết 80, “văn hóa là thẻ căn cước của dân tộc”.

Ba mạch chủ trương này hợp lưu lại chính là niềm tin xã hội. Sinh thời, Hồ Chủ tịch đã căn dặn người làm báo phải luôn tự hỏi: Viết cho ai? Viết để làm gì? Viết như thế nào? Báo chí phải có bản sắc riêng, tránh tình trạng "tờ báo nào cũng giống tờ báo nào".

Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương làm việc với lãnh đạo các cơ quan báo chí

ẢNH: QUANG PHÚC

Về các nhiệm vụ cụ thể, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương đề nghị các cơ quan báo chí tuyên truyền Nghị quyết Đại hội XIV, các nghị quyết của Trung ương và Bộ Chính trị với chiều sâu mới, chấm dứt tình trạng đưa tin kiểu “lễ tân”. Đặc biệt, cần phối hợp cung cấp thông tin cho báo chí kịp thời, hàng ngày từ các cuộc họp của Văn phòng Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương.

Chọn các "điểm nghẽn" để mổ xẻ đến cùng

Báo chí phải chuyển mạnh từ đưa tin số liệu sang phân tích, kiến giải và đề xuất giải pháp. Mỗi tuần chọn một "điểm nghẽn" để mổ xẻ đến cùng, không để khoảng trống thông tin cho các thế lực xấu độc lấp vào.

“Báo chí không chỉ đưa tin, mà phải chạm tới trái tim, tôn vinh người tốt việc tốt, khơi dậy tự hào dân tộc và khát vọng cống hiến”, ông Trịnh Văn Quyết nói và đề nghị các phóng viên phải dũng cảm đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái.

Đồng thời, phải chuyển từ phản bác bị động sang chủ động chiếm lĩnh không gian mạng. Kiên quyết chấn chỉnh "báo hóa", biểu hiện tư nhân hóa báo chí, xử lý nghiêm vi phạm pháp luật trong đạo đức nghề nghiệp. Đặc biệt lưu ý quy trình thẩm định nguồn tin về lịch sử, lãnh tụ, tránh những sơ suất nhỏ gây tác hại chính trị lớn.

Ông Trịnh Văn Quyết cũng lưu ý báo chí cần đổi mới bằng công nghệ và con người. Ứng dụng AI và Big Data nhưng công nghệ chỉ là phương tiện hỗ trợ, không thể thay thế bản lĩnh chính trị của người làm báo. Không đo báo chí bằng số tin bài đã phát mà phải bằng đo bằng mức độ thay đổi trong nhận thức và hành động của người đọc.

“Mỗi bài báo đúng lúc, đúng vấn đề là viên gạch dựng nên niềm tin, mỗi lần im lặng trước cái sai là một khoảng trống nhường lại cho cái xấu. Nếu 4 bước chuyển chiến lược là mệnh lệnh của thời cuộc thì bước chuyển của báo chí là mệnh lệnh của lòng dân. Hãy để báo chí cách mạng thực sự là dòng chủ lưu của đời sống thông tin đất nước, tiếng nói của Đảng, tiếng nói của nhân dân và là nơi nhân dân tìm đến để hiểu đúng con đường mà mình đang làm, đang đi”, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương nhấn mạnh.

Ông Trịnh Văn Quyết cho biết, tới đây (dự kiến tháng 9) sẽ ra mắt một bản đồ số để nắm được dư luận xã hội, thông tin chung của cả nước sẽ hiện hữu trên bản đồ số và những nội dung này sẽ được định hướng đến các cơ quan báo chí để đẩy lùi thông tin xấu độc, đưa thông tin chính thống chiếm lĩnh trên các không gian.