Bài toán mua hai mảnh đất dưỡng già nhưng bị đánh thuế như dân đầu cơ

Gửi tiết kiệm cả đời không mua nổi nhà Sài Gòn nên tôi mua hai mảnh đất quê dưỡng già, liệu có bị đánh thuế bất động sản thứ hai?

Gần đây, có nhiều tranh cãi xung quanh đề xuất thu phí đối với nhà thứ hai bỏ hoang hoặc cho thuê. Một bên cho rằng đây là cách để hạn chế đầu cơ, tránh lãng phí tài nguyên và góp phần hạ nhiệt giá bất động sản. Bên còn lại phản biện rằng chính sách này có thể đánh đồng nhiều đối tượng, gây áp lực lên cả những người chỉ đang tích lũy tài sản hợp pháp cho nhu cầu thực. Cá nhân tôi ủng hộ việc sử dụng công cụ thuế để điều tiết thị trường bất động sản, tất nhiên, nên có phân loại rõ ràng.

Tôi là người làm thuê ở TP HCM, thu nhập không phải thấp nhưng cũng không đủ để nghĩ đến chuyện mua nhà trong trung tâm. Giá đất, giá nhà hiện giờ đã vượt quá xa khả năng của những người lao động bình thường như tôi. Vì vậy, thay vì cố gắng với một mục tiêu quá sức, tôi chọn một hướng đi thực tế hơn: tiếp tục ở trọ và tìm mua hai mảnh đất ở vùng xa để làm chỗ dự phòng cho tuổi già.

Nhiều người nghe vậy sẽ cho rằng tôi đang "ôm đất", đầu cơ. Nhưng với tôi, đó đơn giản là nhu cầu ở thực. Tôi không có ý định "lướt sóng" hay kiếm lời nhanh từ bất động sản. Hai mảnh đất đó là tôi để dành cho tương lai, để khi không còn khả năng lao động, tôi vẫn có một chỗ ở, không trở thành gánh nặng cho con cái hay xã hội. Nếu sau này cần tiền xây nhà, tôi có thể bán một mảnh, bù thêm một ít tiền để dựng một căn nhà nhỏ sinh sống qua ngày. Thực tế, chi phí xây nhà bây giờ ở nhiều nơi còn cao hơn cả tiền mua đất ở quê.

Trong khi đó, nếu chọn gửi tiết kiệm, tôi tin chắc mình sẽ không bao giờ mua nổi đất để cất nhà. Chưa kể, thu nhập của tôi còn có thể giảm dần theo tuổi tác, lại còn phải lo cho con cái ngày một lớn dần, tốn kém ăn học đủ thứ. Vì thế, tôi chấp nhận vừa trả tiền thuê trọ ở thành phố, vừa đóng thuế cho phần tài sản mình sở hữu. Đó là cái giá phải trả cho một lựa chọn mà tôi cho là hợp lý với hoàn cảnh của mình.

>> Dành dụm cả đời mua nhà 4 tỷ cho con nhưng bị đánh thuế?

Từ câu chuyện cá nhân, tôi nghĩ cần phân định rõ thế nào là đầu cơ đất? Theo tôi, đầu cơ là việc mua đi bán lại trong thời gian ngắn để kiếm lời. Với nhóm này, nên đánh thuế cao nếu thời gian sở hữu dưới hai năm. Còn những người mua để tích lũy lâu dài, phục vụ nhu cầu thực, thì không nên bị đánh đồng theo cùng một cách (có thể mức thuế thấp hơn).

Tôi cũng cho rằng nên tháo gỡ một số quy định chưa hợp lý, như việc bắt buộc phải phân lô xong mới được cho tặng đất. Trong trường hợp cha mẹ chia tài sản cho con, chỉ cần chứng minh quan hệ gia đình thuộc hàng thừa kế thứ nhất thì có thể tách và sang tên trong một lần. Làm như vậy vừa giảm thủ tục, vừa hạn chế tranh chấp, đồng thời cũng bịt được một số kẽ hở mà giới đầu cơ có thể lợi dụng.

Bên cạnh đó, cần đánh thuế mạnh với những trường hợp có dấu hiệu đầu cơ rõ ràng: một chủ sở hữu có từ ba bất động sản trở lên, liên tục mua rồi phân lô bán lại trong thời gian ngắn. Với dữ liệu đất đai và thông tin cá nhân hiện nay, việc nhận diện những trường hợp này không phải là quá khó. Ngoài ra, cũng nên xem xét nguồn gốc tài sản như cho tặng, thừa kế và có cơ chế quản lý riêng.

Theo tôi, thuế nên được áp dụng theo hướng lũy tiến từ mảnh đất thứ tư trở đi. Bởi thực tế, rất ít người đầu cơ với quy mô chỉ một hoặc hai mảnh, trong khi mặt bằng giá đất hiện nay đã quá cao so với thu nhập của đa số người dân có nhu cầu ở thực.

Cuối cùng, tôi nghĩ cũng cần nhìn nhận lại văn hóa sở hữu bất động sản. Với nhiều người Việt, tích lũy đất đai, nhà cửa cho con cháu không đơn thuần là đầu tư, mà còn là cách đảm bảo an sinh cho thế hệ sau. Không phải ai mua đất cũng để đầu cơ. Bởi vẫn có những người như tôi, chỉ đang cố gắng lo xa một chút, để sau này đỡ chông chênh hơn giữa một xã hội mà chi phí sống ngày càng đắt đỏ.

Kim Hue