Bài toán giá thịt bò chia rẽ ông Trump và nhóm cử tri trung thành nhất

Tổng thống Trump miễn thuế nhập khẩu thịt bò nhằm giảm chi phí thực phẩm, song động thái này lại khiến nhóm cử tri bảo thủ trung thành nhất của ông phẫn nộ.

Tổng thống Donald Trump ngày 21/8 thông báo sẽ miễn thuế với 300.000 tấn thịt bò xay nhập khẩu trong 90 ngày, thêm rằng các nhà cung cấp đã đồng ý bán với mức chiết khấu 25% và người tiêu dùng sẽ được hưởng trực tiếp khoản ưu đãi này.

Theo một quan chức Nhà Trắng giấu tên, Tổng thống dự kiến ký một sắc lệnh hành pháp để thực thi chính sách này trong vòng hai tuần tới. Đây được coi là một phần trong nỗ lực của ông Trump nhằm hạ giá thịt bò, loại thực phẩm quan trọng với người dân Mỹ, trước kỳ bầu cử giữa kỳ vào tháng 11.

Tuy nhiên, kế hoạch này đe dọa làm rung chuyển thị trường gia súc Mỹ, khiến các chủ trang trại, các nghiệp đoàn sản xuất thịt bò phẫn nộ và gây mất lòng một số cử tri bảo thủ, nhóm trung thành nhất với ông Trump.

Họ cho rằng việc tăng nhập khẩu sẽ không thể giúp hạ giá thịt bò tại Mỹ một cách rõ rệt trong ngắn hạn, trong khi lại khiến phe Cộng hòa làm mất lòng giới chăn nuôi.

Thịt bò xay được bày bán tại một siêu thị ở thành phố Chicago, bang Illinois, hồi tháng 5. Ảnh: AFP

"Không ai đặt nước Mỹ lên trên hết bằng cách đẩy các nhà chăn nuôi gia súc xuống cuối cùng", Chủ tịch Hiệp hội Nhà chăn nuôi Gia súc Mỹ Justin Tupper phát biểu sau tuyên bố từ Tổng thống Trump.

Một đại diện giấu tên của ngành nông nghiệp Mỹ cho rằng đây chỉ là giải pháp tình thế của ông Trump, nhưng sẽ không đủ để hạ giá thịt bò hay chi phí sinh hoạt đến mức tạo tác động tới cử tri. "Hành động này sẽ chỉ làm các nông dân và chủ trang trại nổi giận", người này nói.

Đây không phải lần đầu Tổng thống Trump rơi vào thế giằng co giữa việc làm hài lòng giới chăn nuôi, nhóm cử tri trung thành của đảng Cộng hòa, và giải quyết bài toán chi phí sinh hoạt.

Giá thịt bò xay trung bình tại Mỹ đã tiến sát mốc 15,4 USD một kg vào tháng trước. Giá leo thang phi mã do nhu cầu cao và tổng đàn gia súc sụt giảm xuống mức thấp nhất trong nhiều thập kỷ, hậu quả từ điều kiện thời tiết khắc nghiệt, làn sóng thâu tóm từ các tập đoàn lớn và chi phí vận hành đắt đỏ.

"Số liệu tăng giá thịt bò trong đợt công bố tới chắc chắn sẽ rất tệ", một đại diện ngành nông nghiệp cho hay. "Chúng tôi nghe nói có thời điểm Tổng thống Trump theo dõi giá thịt bò sát sao chẳng kém gì giá xăng".

Theo một nguồn tin am hiểu vấn đề, hàng loạt hiệp hội sản xuất thịt bò, thậm chí cả các quan chức cấp cao Bộ Nông nghiệp Mỹ, đều bất ngờ với thông báo miễn thuế thịt bò nhập khẩu của Tổng thống Trump, vì họ không nhận được bất kỳ thông tin nào về kế hoạch này trước đó.

Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà Trắng ngày 19/8. Ảnh: AFP

Giới lãnh đạo ngành chăn nuôi cũng hoài nghi về việc có quốc gia nào đủ khả năng cung cấp ngay 300.000 tấn thịt bò xay để đáp ứng yêu cầu từ ông Trump.

"Tất cả những người mà chúng tôi tiếp xúc trong ngành đều bất ngờ thốt lên 'lấy đâu ra thịt nữa mà nhập?'", nguồn tin tiết lộ.

Nỗi thất vọng của phe Cộng hòa

Thượng nghị sĩ Cộng hòa Deb Fischer cho hay bà "cực kỳ thất vọng" trước quyết định từ Tổng thống.

"Tất cả chúng ta đều muốn giá thực phẩm giảm, nhưng không thể đánh đổi lợi ích của các nhà sản xuất Mỹ", bà nói. "Việc ồ ạt đưa thịt bò ngoại vào thị trường sẽ gây tổn hại cho ngành chăn nuôi và làm suy yếu giải pháp lâu dài là tăng tổng đàn gia súc để đáp ứng nhu cầu".

Thượng nghị sĩ Cộng hòa Tim Sheehy ngày 21/8 viết trên mạng xã hội X rằng kế hoạch của ông Trump sẽ "càng làm tổn hại các chủ trang trại, phần lớn đều là cử tri ủng hộ phong trào MAGA".

"Động thái này sẽ khiến các chủ trang trại Mỹ khó khăn hơn trong việc khôi phục tổng đàn và hạ giá thành cho người dân. Điều quan trọng nhất là nó sẽ làm tổn hại đến các gia đình nông dân, những người đang cung cấp lương thực cho cả quốc gia", ông nhấn mạnh.

Hạ nghị sĩ Cộng hòa Thomas Massie gọi động thái của Tổng thống Trump là "cú tát vào mặt các chủ trang trại và người tiêu dùng".

"Ồ ạt đưa thịt bò ngoại vào thị trường Mỹ có thể hạ giá tạm thời nhưng sẽ không thể khuyến khích nông dân Mỹ nuôi thêm bò", ông nói.

Chủ trang trại cho đàn bò ăn ở thị trấn Campo, bang Colorado, trong đợt hạn hán tồi tệ nhất lịch sử bang này hồi tháng 5. Ảnh: AFP

Suốt nhiều tháng qua, Bộ trưởng Nông nghiệp Brooke Rollins đã kiên quyết phản đối các động thái nhập khẩu thịt bò, giữa làn sóng phản ứng gay gắt từ giới chăn nuôi, những người cho rằng thịt ngoại sẽ lấn át nhu cầu tiêu thụ nội địa đang rất lớn.

Bộ trưởng Rollins và một số chuyên gia trong ngành đã chỉ ra rằng nhu cầu tăng cao đối với thịt bò là động lực chính khiến giá mặt hàng này leo thang phi mã. Nhu cầu đó được kích thích bởi các hướng dẫn dinh dưỡng cập nhật từ chính quyền, cũng như thông điệp rộng rãi từ Bộ Nông nghiệp và Bộ Y tế, kêu gọi người dân "ăn thực phẩm tự nhiên" và ưu tiên các nguồn protein như thịt bò.

Các chủ trang trại và hiệp hội sản xuất thịt bò cũng bắt đầu lên tiếng mạnh mẽ.

Chủ tịch Hiệp hội Chăn nuôi Bò thịt Quốc gia Mỹ (NCBA) Colin Woodall khẳng định "đưa vào thị trường thịt bò giá rẻ nhờ chính sách miễn thuế của chính phủ không phải cách để khôi phục tổng đàn gia súc".

"Tuyên bố của Tổng thống cùng các chính sách can thiệp thị trường khác đã dội một gáo nước lạnh vào triển vọng mở rộng tổng đàn, đồng thời đánh đổi ổn định lâu dài lấy lợi ích truyền thông ngắn hạn", Woodall nhận xét.

Để trấn an dư luận, người phát ngôn Nhà Trắng Kush Desai ngày 21/8 khẳng định Tổng thống Trump "vẫn dành ủng hộ cho các chủ trang trại và nông dân Mỹ, kể cả với tuyên bố vừa đưa ra". "Trong lúc giảm thuế đối với thịt bò nhập khẩu để giải quyết tình trạng thiếu hụt nguồn cung ngắn hạn, chính quyền đồng thời cũng đang phối hợp chặt chẽ với các chủ trang trại nhằm gia tăng quy mô tổng đàn gia súc Mỹ", ông nói.

Vũ Hoàng (Theo Politico, AFP, Reuters)