
Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân - Ảnh: D.KHANG
Theo báo cáo của Bộ Công Thương tại cuộc họp với Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương ngày 26-5, hiện tượng "siêu El Nino" được dự báo sẽ làm cho nắng nóng kéo dài, hạn hán và suy giảm lượng nước về các hồ thủy điện.
Thời tiết cực đoan đang tạo áp lực chưa từng có lên hệ thống điện
Không chỉ tác động đến đời sống dân sinh, thời tiết cực đoan đang tạo áp lực chưa từng có lên hệ thống điện. Từ đầu tháng 4 đến nay, đặc biệt trong các đợt nắng nóng từ ngày 13 đến 15-5 và 23 đến 27-5, phụ tải điện toàn quốc liên tục xác lập các mức kỷ lục mới.
Số liệu từ Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO) cho thấy, đến ngày 25-5, công suất cực đại toàn hệ thống đã đạt 57.120MW, tăng 13,5% so với cùng kỳ năm 2025; sản lượng tiêu thụ điện đạt 1,171 tỉ kWh, tăng 11,8%.
Riêng miền Bắc, công suất cực đại đạt 29.667MW, tăng tới 26,2% so với cùng kỳ năm trước; sản lượng điện tiêu thụ đạt 603 triệu kWh, tăng 20,2%.
Đặc biệt đỉnh phụ tải hiện không còn tập trung vào ban ngày mà đã dịch chuyển mạnh sang khung giờ tối từ 20h - 23h. Vì vậy nếu tăng trưởng trên 10%, nhu cầu điện sẽ tăng tương ứng và tạo áp lực lên nguồn điện, lưới truyền tải và hệ thống điện.
Trước tình hình đó, bộ đã chỉ đạo NSMO và các đơn vị triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm bảo đảm cung ứng điện an toàn, ổn định trong mùa cao điểm nắng nóng.
Cụ thể, ngành điện tập trung nâng cao khả dụng của hệ thống truyền tải và phân phối điện, đặc biệt đối với các công trình cấp điện cho miền Bắc như nâng công suất máy biến áp AT1 Hòa Bình, đưa vào vận hành MBA AT1 T500 Phố Nối và AT7 T220 Hà Đông.
Đối với nguồn thủy điện, các hồ chứa được vận hành linh hoạt, ưu tiên tích nước và phát điện vào khung giờ cao điểm tối. NSMO cũng đã yêu cầu các nhà máy thủy điện nhỏ miền Bắc điều chỉnh biểu đồ phát điện để hỗ trợ hệ thống trong các khung giờ phụ tải cao. Đến nay, 301/301 nhà máy với tổng công suất khoảng 3.000MW đã thực hiện điều chỉnh theo yêu cầu.
Với nhiệt điện than, các tổ máy khả dụng được huy động tối đa nhằm tăng dự phòng cho hệ thống. Các đơn vị phát điện được yêu cầu khẩn trương khắc phục sự cố, nâng công suất khả dụng để đáp ứng nhu cầu phụ tải tăng cao trong giờ cao điểm tối.
Trong khi đó, các nguồn điện khí và nhiệt điện dầu cũng được huy động linh hoạt. Bao gồm việc PV GAS tối ưu nguồn cấp khí, chuyển đổi giữa khí nội địa, LNG và dầu DO nhằm bảo đảm khả năng phát điện và giảm chi phí. Một số nguồn điện dầu giá thành cao như Ô Môn I, Thủ Đức, Cần Thơ cũng được huy động để bảo đảm an toàn cung ứng điện.
Điều chỉnh phụ tải, hạn chế sử dụng vào giờ cao điểm
Để phù hợp với đặc tính phụ tải mùa hè, NSMO đã đề xuất áp dụng khung giờ cao điểm, thấp điểm và bình thường mới ngay trong tháng 6-2026 để điều tiết nhu cầu sử dụng điện, đặc biệt trong khung giờ từ 17h30 - 22h30.
Tuy nhiên theo nhiều chuyên gia năng lượng, trong bối cảnh phụ tải tăng trưởng nhanh, việc chỉ dựa vào các giải pháp kỹ thuật sẽ rất khó giảm áp lực cho hệ thống điện nếu thiếu sự đồng hành của người dân và doanh nghiệp trong sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả.
Vì vậy, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân bày tỏ mong muốn người dân và các cơ sở sản xuất đồng hành trong việc sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả. Trong đó áp dụng giải pháp như chuyển dịch thời gian sử dụng điện, tránh vào giờ cao điểm.
Cụ thể, cùng với các doanh nghiệp thì các cơ quan nhà nước, cơ sở sử dụng điện lớn tính toán phương án điều chỉnh thời gian hoạt động phù hợp với tình hình thực tế. Hiện bộ đã yêu cầu các địa phương phối hợp với các cơ sở sản xuất, kinh doanh xây dựng phương án điều chỉnh kế hoạch sử dụng điện, hạn chế phụ tải vào giờ cao điểm.
Bên cạnh đó, cần rà soát tổng thể toàn bộ hệ thống điện, từ hạ tầng đến lưới điện truyền tải, phân phối điện. Đồng thời kịp thời sửa chữa, xử lý các điểm có nguy cơ sự cố để bảo đảm vận hành ổn định trong giai đoạn cao điểm nắng nóng.
