Ảo tưởng về sự cân bằng công việc và cuộc sống

Chuyên gia tâm lý cho rằng "cân bằng công việc và cuộc sống" là khái niệm không thực tế, thay vào đó con người nên học cách quản lý năng lượng.

Tiến sĩ Dayna Lee-Baggley, nhà tâm lý học lâm sàng của Đại học Saint Mary (Mỹ), cho rằng cách gọi "cân bằng giữa công việc và cuộc sống" tạo cảm giác công việc và cuộc sống là hai mặt đối lập, trong khi ngày càng khó tách biệt chúng.

Ranh giới này đang mờ dần qua những tình huống phổ biến như: nhận cuộc gọi từ trường của con khi đang làm việc, hoặc phải giải quyết email công việc lúc đang dành thời gian cho gia đình. Khái niệm này khiến nhiều người hình dung công việc và cuộc sống cá nhân nằm ở hai đầu chiếc cân, mục tiêu là phải đưa mọi thứ về thế thăng bằng.

Tuy nhiên, cuộc sống không có đích đến cố định. Tùy từng giai đoạn, công việc hoặc gia đình sẽ đòi hỏi ưu tiên nhiều hơn, buộc con người phải liên tục điều chỉnh. Do đó, bà Lee-Baggley cho rằng khái niệm "hài hòa" phù hợp hơn "cân bằng". Sự hài hòa không phải là chia đều thời gian, mà là tìm cách để các yêu cầu khác nhau vận hành cùng lúc.

Thay vì tìm cách cân bằng, chuyên gia gợi ý mỗi người tự hỏi: "Làm thế nào để phân bổ năng lượng cho những việc đang cạnh tranh nhau?".

Bà đề xuất ba kỹ năng quản lý năng lượng.

Nhận biết yếu tố làm hao năng lượng: Mỗi người có những yếu tố khác nhau khiến năng lượng tăng hoặc giảm. Cần chú ý hoàn cảnh, hoạt động nào giúp bản thân phục hồi và điều gì gây mệt mỏi.

Chủ động sạc năng lượng: Mọi người thường tìm bộ sạc khi điện thoại hết pin, nhưng ít khi làm điều tương tự với bản thân. Một số việc tưởng là thư giãn nhưng lại gây mệt mỏi hơn, ví dụ sử dụng mạng xã hội. Phục hồi năng lượng không nhất thiết là những thói quen chuẩn mực, mà đôi khi chỉ là những việc khiến mỗi người vui và mỉm cười. Cách đơn giản nhất để nhận biết là tự hỏi: Sau khi làm việc này, bản thân có nhiều năng lượng hơn lúc bắt đầu hay không?

Lựa chọn cách sử dụng năng lượng: Khi năng lượng không đủ đáp ứng mọi nhu cầu, cần xác định việc nào bắt buộc phải tự làm, việc nào có thể giao cho người khác.

Bà Lee-Baggley cho biết "cố gắng hơn nữa" không phải là chiến lược có cơ sở khoa học để xây dựng thói quen. Thay vì theo đuổi sự thăng bằng ảo mộng, mỗi người nên quan sát nguồn năng lượng của bản thân, chủ động phục hồi và dùng nó cho những điều thực sự quan trọng.

Nhật Minh (Theo Psychology Today)