1 hour ago
5
Lệnh chưa từng có
Reuters ngày 14.6 đưa tin Anthropic, một trong những công ty trí tuệ nhân tạo hàng đầu của Mỹ, cho biết đã nhận được chỉ thị từ chính phủ yêu cầu tạm ngừng quyền truy cập 2 mô hình mới nhất là Fable 5 và Mythos 5 đối với công dân nước ngoài, với lý do an ninh quốc gia. Để bảo đảm tuân thủ quy định, công ty ngày 13.6 đã vô hiệu hóa cả hai mô hình đối với toàn bộ khách hàng trên thế giới.
Anthropic là một trong những công ty AI hàng đầu
ẢNH: REUTERS
Cùng ngày, ông David Sacks, Chủ tịch Hội đồng cố vấn khoa học và công nghệ của Tổng thống Mỹ, cho hay giới chức đã ban hành lệnh kiểm soát xuất khẩu "một cách miễn cưỡng", sau khi Giám đốc điều hành Anthropic Dario Amodei "từ chối" khắc phục lỗi bảo mật hoặc gỡ bỏ mô hình.
Động thái này được xem là chưa từng có tiền lệ. Trong nhiều năm, các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Mỹ chủ yếu nhắm vào chip, siêu máy tính và hạ tầng phục vụ AI. Lần này, đối tượng bị hạn chế không phải phần cứng, mà là chính các mô hình AI tiên tiến do một công ty Mỹ phát triển, theo tờ South China Morning Post.
Theo Anthropic, chính phủ Mỹ lập luận rằng có thể tồn tại một phương pháp "bẻ khóa", tức vượt qua lớp bảo vệ của Fable 5, khiến mô hình này có khả năng bị dùng để xác định các lỗ hổng phần mềm. Đây là vấn đề nhạy cảm vì các mô hình AI mạnh có thể hỗ trợ phòng thủ mạng, nhưng cũng có thể bị lạm dụng để thúc đẩy các cuộc tấn công mạng tinh vi, theo AP.
Tuy nhiên, Anthropic phản đối cách chính phủ Mỹ hành động. Công ty cho hay chính quyền Tổng thống Donald Trump không nêu chi tiết cụ thể về mối lo ngại an ninh quốc gia, trong khi bằng chứng được đưa ra chỉ liên quan đến một nguy cơ "hạn chế và không phổ biến".
Anthropic cho rằng một lỗ hổng nhỏ là không đủ để phải thu hồi một mô hình thương mại đã triển khai rộng rãi, đồng thời cảnh báo nếu tiêu chuẩn này áp dụng cho toàn ngành, việc ra mắt các mô hình AI tiên tiến mới có thể bị đình trệ.
Chuyện chủ quyền AI
Diễn biến vụ Anthropic đặt ra nhiều nghi vấn về chủ quyền AI, đặc biệt với những chính phủ và doanh nghiệp đang phụ thuộc vào công nghệ bên ngoài. Cựu Thủ tướng Pháp Édouard Philippe nhận định AI đã trở thành nhu cầu thiết yếu như điện hoặc internet. "Nếu một quốc gia không kiểm soát được mô hình và sức mạnh tính toán, hạ tầng đó có thể bị người khác ngắt kết nối", trang Euronews dẫn lời ông cảnh báo.
Cùng ngày, phát ngôn viên Ủy ban châu Âu Thomas Regnier nói vụ việc càng nhấn mạnh "nhu cầu về chủ quyền công nghệ của châu Âu". Trong khi đó, đại diện ngoại giao Pháp tại châu Âu Benjamin Haddad ngày 13.6 nhận định quyết định của Mỹ với Anthropic đánh dấu bước đẩy nhanh trong "cuộc chiến địa chính trị về AI".
Trước viễn cảnh đó, một số chính trị gia châu Âu đã kêu gọi phát triển mô hình nội địa, hỗ trợ các công ty như Mistral, OVHcloud, Scaleway và củng cố hệ sinh thái AI của khu vực, thay vì tiếp tục phụ thuộc vào công nghệ được thiết kế, tài trợ và kiểm soát ở nơi khác, theo Euronews.
Các chuyên gia cũng cho rằng vụ việc Anthropic có thể mở ra một giai đoạn mới trong quản lý AI. Ông Kyle Chan, chuyên gia tại Viện Brookings (Mỹ), nhìn nhận các mô hình AI vượt một ngưỡng năng lực nhất định có thể sẽ phải chịu kiểm soát xuất khẩu hoặc hạn chế truy cập.
