An toàn số - lợi thế cạnh tranh mới của doanh nghiệp vừa và nhỏ

Rời bỏ tư duy ứng dụng công nghệ 'ngây thơ'

Làn sóng chuyển đổi số cùng sự phát triển của AI, điện toán đám mây và dữ liệu lớn đang mở ra cơ hội chưa từng có, giúp SME rút ngắn khoảng cách với các tập đoàn lớn và tối ưu vận hành. Tuy nhiên, mức độ phụ thuộc ngày càng sâu vào nền tảng số cũng khiến dữ liệu khách hàng, tài khoản thanh toán và hệ thống vận hành trở thành những tài sản dễ tổn thương nhất.

Tại diễn đàn "Tương lai số an toàn cho doanh nghiệp vừa và nhỏ" diễn ra chiều 21.8 ở TP.Đà Nẵng, bài toán an toàn không gian mạng đối với khối doanh nghiệp vừa và nhỏ được đặt ra dưới một góc nhìn mới. Phát biểu tại diễn đàn, ông Nguyễn Quang Vinh, Phó chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), nhấn mạnh yêu cầu thay đổi nhận thức. Ông cho rằng cần thống nhất quan điểm chuyển đổi số và an toàn số phải đi cùng nhau, doanh nghiệp không thể chỉ quan tâm ứng dụng công nghệ "một cách ngây thơ" mà phải đồng thời nâng cao khả năng bảo vệ hệ thống, dữ liệu và hoạt động kinh doanh.

Đại tá Nguyễn Hồng Quân cho rằng an ninh mạng đã trở thành khả năng tự lực, tự cường của doanh nghiệp

Ảnh: Thu Uyên

Theo ông Vinh, an toàn số không nên được nhìn nhận đơn thuần là vấn đề kỹ thuật, mà trước hết là vấn đề quản trị doanh nghiệp và là yếu tố cấu thành năng lực cạnh tranh trong nền kinh tế số.

Chuyển từ sở hữu công cụ sang năng lực thực thi

Một thực tế được chỉ ra tại diễn đàn là không ít doanh nghiệp dù đã đầu tư các giải pháp bảo mật vẫn hoàn toàn bị động khi sự cố xảy ra. Đại tá, TS Nguyễn Hồng Quân, Phó cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05, Bộ Công an), cho rằng điều SME cần không phải là hệ thống phòng thủ đắt đỏ vượt quá ngân sách, mà là năng lực tự vệ thực chất và khả năng phục hồi nhanh.

Theo ông Quân, cộng đồng doanh nghiệp cần thực hiện hai bước chuyển tư duy. Trước hết là chuyển từ "có giải pháp bảo mật" sang "có năng lực bảo vệ thực sự". Ông giải thích, có công cụ nhưng không cập nhật, có sao lưu nhưng chưa từng thử khôi phục, có quy trình nhưng không ai biết phải làm gì thì vẫn "chưa thể gọi là năng lực thực thi".

Tiếp đó là chuyển từ tư duy tuân thủ là nghĩa vụ sang xem an ninh mạng là năng lực cạnh tranh. Khi doanh nghiệp bảo vệ tốt dữ liệu, tài khoản, giao dịch và có khả năng phục hồi nhanh, doanh nghiệp tạo dựng được một tài sản quan trọng là niềm tin, yếu tố mà ông ví như nền tảng của kinh tế số, vì khách hàng và đối tác luôn ưu tiên lựa chọn doanh nghiệp mà họ tin tưởng. Khi đó, an ninh mạng không còn chỉ là chi phí tuân thủ, mà trở thành khả năng tự lực, tự cường của doanh nghiệp.

Để đạt được hiệu quả bảo vệ, các chuyên gia khuyến nghị SME nên bắt đầu ngay từ những hành động vừa sức nhưng có tính kỷ luật cao, gồm kiểm soát chặt chẽ phân quyền quản trị, bảo vệ các tài khoản tài chính trọng yếu, định kỳ diễn tập khôi phục dữ liệu từ bản sao lưu và xác định rõ nhân sự chịu trách nhiệm khi có sự cố.

Nhằm đưa các định hướng chiến lược vào hoạt động thường nhật của doanh nghiệp, diễn đàn đã chính thức phát động chiến dịch hành động vì an toàn số và ra mắt Cẩm nang An ninh mạng dành cho doanh nghiệp vừa và nhỏ. Đây là bộ hướng dẫn tinh gọn, giúp người đứng đầu SME từng bước nhận diện tài sản số cốt lõi, phòng ngừa rủi ro phổ biến và chuẩn bị sẵn kịch bản ứng phó mà không tạo thêm gánh nặng chi phí.

Ông Vũ Duy Hiền, Phó tổng thư ký kiêm Chánh văn phòng Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia (NCA), cho biết khó khăn về đầu tư an ninh mạng thể hiện rõ nhất ở nhóm doanh nghiệp quy mô nhỏ. Với những đơn vị chỉ khoảng 30 đến 50 nhân sự, việc xây dựng một hệ thống công nghệ an ninh mạng bài bản gần như nằm ngoài khả năng. Cũng theo ông, NCA hướng tới kết nối cơ quan quản lý, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp công nghệ để xây dựng một hệ sinh thái hỗ trợ thiết thực, giúp SME tiếp cận kiến thức, công cụ và giải pháp phù hợp với quy mô, nguồn lực và mức độ rủi ro của mình.