1 hour ago
1
Quảng Cáo
0943778078
Tỉnh Alberta sẽ tổ chức trưng cầu dân ý không ràng buộc vào tháng 10, về việc người dân có muốn tiếp tục ở lại Canada hay không.
Thủ hiến Alberta Danielle Smith ngày 21/5 thông báo tỉnh sẽ tổ chức trưng cầu dân ý vào tháng 10 nhằm tham khảo ý kiến người dân rằng họ có muốn tiếp tục là một phần của Canada hay không.
Đây chủ yếu là động thái mang tính biểu tượng, không tạo hiệu lực pháp lý bắt buộc, nhưng cuộc trưng cầu dân ý này vẫn có thể tạo thách thức lớn cho Thủ tướng Mark Carney.
Câu hỏi trên lá phiếu không đề cập đến việc ly khai, mà đề nghị người dân cho ý kiến về khả năng chính quyền tỉnh khởi động quy trình pháp lý theo quy định của hiến pháp để tổ chức trưng cầu dân ý mang tính ràng buộc về việc độc lập khỏi Canada.
"Đã đến lúc bỏ phiếu, xác định quan điểm của người dân Alberta về vấn đề này, rồi khép lại cuộc tranh luận", bà Smith phát biểu, cho rằng không nên kéo dài vấn đề "quan trọng và nhiều cảm xúc" như vậy.
Thủ hiến Alberta Danielle Smith thông báo tổ chức trưng cầu dân ý trên sóng truyền hình. Ảnh: Global News
Cuộc bỏ phiếu vào tháng 10 sẽ là lần đầu tiên trong lịch sử Canada một tỉnh ngoài Quebec hỏi ý kiến công chúng về vấn đề ly khai.
Cuộc bỏ phiếu được dự báo sẽ gây chia rẽ không chỉ tại Alberta mà còn trên toàn Canada, trong lúc Thủ tướng Carney tìm cách duy trì sự đồng thuận để ứng phó với chính sách thuế quan của Mỹ và các cuộc đàm phán sắp tới về hiệp định thương mại Mỹ, Mexico, Canada.
Thông báo tổ chức trưng cầu dân ý được đưa ra sau khi Stay Free Alberta, nhóm vận động ly khai tại Alberta, nộp hơn 300.000 chữ ký cử tri, vượt yêu cầu tối thiểu để đề xuất tổ chức bỏ phiếu về việc tách khỏi Canada. Chính quyền Alberta đang thẩm định những chữ ký này và chưa đưa ra quyết định cuối cùng.
Jeff Rath, người phát ngôn của Stay Free Alberta, chỉ trích phát biểu của bà Smith, cho rằng nội dung trưng cầu tháng 10 thực chất chỉ nhằm hỏi người dân có muốn mở đường cho một cuộc trưng cầu dân ý khác hay không, thay vì đáp ứng yêu cầu bỏ phiếu trực tiếp về độc lập của một bộ phận người dân Alberta. Bà Smith chưa bình luận về chỉ trích này.
Vị trí tỉnh Alberta ở Canada. Đồ họa: Britannica
Kinh tế khó khăn, nỗi lo thiếu tiếng nói, thiếu quyền tự chủ xuất khẩu dầu mỏ là những lý do khiến nhiều người Alberta ủng hộ tỉnh này tách khỏi Canada. Alberta nắm khoảng 85% trữ lượng dầu cả nước, đóng góp 17% GDP quốc gia, nhưng các nghị sĩ tỉnh này chỉ chiếm khoảng 10% tổng số ghế quốc hội Canada.
Vấn đề đoàn kết quốc gia từ lâu là chủ đề nhạy cảm ở Canada, nhất là sau cuộc trưng cầu dân ý năm 1995 tại Quebec, khi phe ủng hộ độc lập thất bại với cách biệt rất sít sao.
Sau cuộc bỏ phiếu này, chính phủ liên bang đã ban hành luật cho phép quốc hội có tiếng nói quyết định đối với nội dung câu hỏi trong mọi cuộc trưng cầu dân ý cấp tỉnh, đồng thời đặt ra các điều kiện bắt buộc trước khi Ottawa mở đàm phán về độc lập.
Đức Trung (Theo Reuters, CBC, National Post)
