7 hours ago
9
Theo Arstechnica, Google DeepMind và Google Research đã phát triển một mô hình AI mang tên WeatherNext nhằm cải thiện khả năng dự báo xoáy thuận nhiệt đới bằng trí tuệ nhân tạo (AI). Kết quả nghiên cứu cho thấy mô hình có thể cung cấp dự báo trước ba ngày với độ chính xác tương đương mức mà những phương pháp trước đây đạt được ở mốc hai ngày. Nói cách khác, các nhà dự báo có thêm trung bình khoảng 24 giờ mà không phải đánh đổi độ chính xác.
Một thách thức lớn của dự báo bão là phải xác định đồng thời đường đi và cường độ. Đường đi phụ thuộc vào các hệ thống thời tiết trên phạm vi rộng, trong khi cường độ chịu tác động của những điều kiện khí quyển và đại dương ở quy mô nhỏ hơn. Các mô hình AI trước đây có thể làm tốt việc dự báo quỹ đạo nhưng gặp khó khăn khi xác định sức mạnh của bão.
WeatherNext của Google DeepMind dự báo quỹ đạo bão, giúp các nhà khí tượng có thêm thời gian đánh giá diễn biến và đưa ra cảnh báo
ẢNH: CHỤP MÀN HÌNH POLARWX.COM
WeatherNext được huấn luyện bằng dữ liệu thời tiết toàn cầu kết hợp dữ liệu về các xoáy thuận nhiệt đới. Mô hình tạo ra nhiều kịch bản thay vì chỉ đưa ra dự báo duy nhất, giúp chuyên gia đánh giá các hướng phát triển khác nhau của một cơn bão. Số kịch bản có thể được tạo ra đã tăng từ 50 lên 1.000.
Khả năng này từng được thể hiện với bão Melissa vào tháng 10.2025. Khi các mô hình truyền thống còn đưa ra những kịch bản khác nhau, WeatherNext dự báo với xác suất 80% rằng cơn bão sẽ mạnh lên cấp 5 và đổ bộ Jamaica, trước thời điểm đổ bộ năm ngày.
Vài giờ bổ sung cũng có ý nghĩa đối với những quyết định như sơ tán, chuẩn bị hàng cứu trợ hay điều động nguồn lực. Vì vậy, kéo dài khả năng dự báo chính xác thêm một ngày có giá trị trực tiếp đối với công tác ứng phó.
Trong mùa bão 2025, WeatherNext là mô hình riêng lẻ có hiệu suất tốt nhất về dự báo đường đi và cường độ bão để hỗ trợ chuyên gia ra quyết định. Google DeepMind cũng cho biết mô hình đang được đưa tới các cơ quan khí tượng tại một số khu vực khác, trong đó có Việt Nam.
Dù vậy, WeatherNext chưa phải là công cụ thay thế hoàn toàn các phương pháp dự báo hiện có. Kết quả tốt trong một mùa bão hoặc với một cơn bão chưa bảo đảm mô hình sẽ luôn dẫn đầu. Các chuyên gia vẫn cần đối chiếu nhiều nguồn dự báo trước khi đưa ra cảnh báo và quyết định ứng phó.
