Ai có nguy cơ cholesterol cao?

Người thừa cân, ít vận động, mắc đái tháo đường, hút thuốc, ăn nhiều chất béo bão hòa hoặc có tiền sử gia đình rối loạn mỡ máu có nguy cơ tăng cholesterol.

Cholesterol là chất béo cần thiết để cơ thể tạo màng tế bào và sản xuất hormone. Tuy nhiên, khi cholesterol, đặc biệt là LDL-cholesterol (cholesterol xấu) tăng cao, chất béo có thể lắng đọng trên thành động mạch, hình thành mảng xơ vữa, làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ. Dưới đây là những nhóm người có nguy cơ cholesterol cao.

Ăn nhiều chất béo bão hòa và thực phẩm chế biến sẵn

Theo Eating Well, thường xuyên ăn thịt mỡ, nội tạng động vật, xúc xích, thịt xông khói, đồ chiên rán, bánh ngọt hay thức ăn nhanh có thể làm tăng cholesterol xấu. Những thực phẩm này chứa nhiều chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa, làm tăng LDL-cholesterol, đồng thời khiến cơ thể loại bỏ cholesterol khỏi máu kém hiệu quả.

Thừa cân, béo phì

Thừa cân, đặc biệt là béo bụng, có liên quan chặt chẽ đến rối loạn mỡ máu. Mỡ thừa làm giảm độ nhạy của cơ thể với insulin, gây rối loạn chuyển hóa chất béo, tăng triglyceride và LDL-cholesterol (cholesterol xấu). Giảm 5-10% cân nặng kết hợp chế độ ăn lành mạnh và tập luyện đều đặn có thể cải thiện đáng kể các chỉ số mỡ máu.

Đồ chiên rán giàu năng lượng, chất béo và muối. Ảnh minh họa:Vân Anh

Người ít vận động

Ngồi nhiều, ít vận động khiến cơ thể sử dụng chất béo kém hiệu quả, làm tăng cholesterol xấu và triglyceride (chất béo trung tính) trong máu. Người trưởng thành nên duy trì ít nhất 150 phút hoạt động thể lực cường độ vừa mỗi tuần như đi bộ nhanh, đạp xe hoặc bơi lội, kết hợp các bài tập tăng cường sức mạnh cơ bắp.

Mắc đái tháo đường hoặc tiền đái tháo đường

Ở người mắc đái tháo đường hoặc tiền đái tháo đường, cơ thể sử dụng insulin kém hiệu quả, khiến quá trình chuyển hóa đường và chất béo bị rối loạn. Khi lượng đường trong máu tăng kéo dài, gan sẽ sản xuất nhiều chất béo hơn, làm tăng cholesterol xấu và triglyceride. Sự mất cân bằng này khiến cholesterol dễ tích tụ trên thành mạch máu, hình thành mảng xơ vữa.

Người có tiền sử gia đình bị cholesterol cao

Yếu tố di truyền cũng đóng vai trò quan trọng. Một số người mắc tình trạng tăng cholesterol máu có tính chất gia đình khiến cholesterol tăng cao ngay từ khi còn trẻ dù chế độ ăn uống không quá nhiều chất béo. Nếu cha mẹ hoặc anh chị em ruột bị cholesterol cao, nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ sớm, bạn nên kiểm tra mỡ máu định kỳ, theo Mayoclinic.

Người trung niên, cao tuổi

Khi tuổi tác tăng, quá trình chuyển hóa chất béo chậm lại, gan cũng giảm hiệu quả loại bỏ LDL-cholesterol khỏi máu, làm tăng nguy cơ rối loạn mỡ máu. Ở phụ nữ, nguy cơ còn tăng rõ sau mãn kinh do nồng độ estrogen suy giảm, ảnh hưởng đến quá trình điều hòa cholesterol.

Người hút thuốc lá và uống nhiều rượu bia

Hút thuốc làm giảm cholesterol tốt, đồng thời thúc đẩy quá trình viêm và tổn thương thành mạch máu, tạo điều kiện cho cholesterol tích tụ. Trong khi đó, uống nhiều rượu bia có thể làm tăng triglyceride, góp phần gây rối loạn mỡ máu và tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch.

Lê Nguyễn (Tổng hợp)

Độc giả gửi câu hỏi về bệnh tim mạch tại đây để bác sĩ giải đáp