7 dấu hiệu cơ thể đang kêu cứu vì căng thẳng kéo dài

Mệt mỏi dù ngủ đủ, đau đầu, rối loạn tiêu hóa hay nổi mụn là những tín hiệu cơ thể đang chịu tác động của căng thẳng kéo dài.

Căng thẳng không chỉ ảnh hưởng đến tinh thần mà còn để lại những dấu hiệu rõ ràng trên cơ thể. Nếu thường xuyên gặp các triệu chứng dưới đây, bạn có thể đang chịu tác động của stress mạn tính.

Cuộc sống hiện đại khiến nhiều người phải đối mặt với áp lực công việc, tài chính, gia đình và các mối quan hệ xã hội. Trong ngắn hạn, căng thẳng là phản ứng tự nhiên giúp cơ thể thích nghi với thử thách. Tuy nhiên, khi tình trạng này kéo dài, hệ thần kinh và nội tiết liên tục hoạt động ở trạng thái báo động, làm gia tăng nồng độ hormone cortisol và ảnh hưởng đến nhiều cơ quan.

Theo Tiến sĩ Robert M. Sapolsky, nhà thần kinh học tại Đại học Stanford (Mỹ), stress kéo dài có thể làm suy giảm chức năng miễn dịch, rối loạn chuyển hóa và gia tăng nguy cơ mắc nhiều bệnh mạn tính. Dưới đây là những dấu hiệu cảnh báo cơ thể đang bị quá tải vì căng thẳng.

Mệt mỏi dù đã ngủ đủ giấc

Ngủ đủ giờ nhưng vẫn thức dậy trong trạng thái mệt mỏi, thiếu năng lượng có thể là dấu hiệu cơ thể đang chịu tác động của căng thẳng kéo dài. Ảnh: Psychology Today

Nếu thường xuyên thức dậy trong trạng thái uể oải dù ngủ đủ 7-8 tiếng, nguyên nhân có thể không nằm ở thời lượng giấc ngủ mà ở chất lượng phục hồi của cơ thể. Stress kéo dài khiến hệ thần kinh giao cảm luôn trong trạng thái hoạt động mạnh, làm cơ thể khó bước vào giai đoạn nghỉ ngơi sâu. Theo Tiến sĩ Matthew Walker, chuyên gia khoa học thần kinh và giấc ngủ tại Đại học California, Berkeley, căng thẳng kéo dài có thể làm gián đoạn các chu kỳ ngủ quan trọng, khiến não bộ không được phục hồi hoàn toàn sau một đêm nghỉ ngơi.

Đau đầu và căng cứng cơ thường xuyên

Những cơn đau đầu âm ỉ, cảm giác nặng vùng trán hoặc đau vùng cổ, vai gáy là biểu hiện phổ biến của stress mạn tính. Khi căng thẳng, cơ thể có xu hướng co cứng các nhóm cơ như một phản ứng phòng vệ tự nhiên. Các chuyên gia tại Hiệp hội Tâm lý Mỹ (APA) cho biết tình trạng căng cơ kéo dài có thể dẫn đến đau đầu kiểu căng thẳng, đau cổ vai gáy và cảm giác mỏi cơ kéo dài nhiều ngày.

Hệ tiêu hóa thất thường

Rối loạn tiêu hóa như đầy hơi, đau bụng, táo bón hoặc tiêu chảy có thể là phản ứng của đường ruột trước tình trạng căng thẳng kéo dài. Ảnh: Health

Não bộ và đường ruột có mối liên hệ chặt chẽ thông qua trục não - ruột. Vì vậy, khi tâm lý bất ổn, hệ tiêu hóa thường là một trong những cơ quan bị ảnh hưởng đầu tiên. Người bị stress kéo dài có thể xuất hiện các triệu chứng như đầy hơi, khó tiêu, đau bụng, táo bón hoặc tiêu chảy. Giáo sư Emeran Mayer, chuyên gia tiêu hóa tại Đại học California, Los Angeles (UCLA), cho biết căng thẳng có khả năng làm thay đổi hoạt động của hệ vi sinh đường ruột và ảnh hưởng đến chức năng tiêu hóa.

Dễ ốm vặt hơn bình thường

Nếu gần đây bạn thường xuyên cảm lạnh, viêm họng hoặc mắc các bệnh nhiễm trùng nhẹ, nguyên nhân có thể liên quan đến hệ miễn dịch suy yếu vì stress. Nhiều nghiên cứu cho thấy nồng độ cortisol tăng cao trong thời gian dài có thể làm giảm hiệu quả hoạt động của các tế bào miễn dịch. Điều này khiến cơ thể khó chống lại virus, vi khuẩn và kéo dài thời gian hồi phục sau bệnh.

Da nổi mụn, xỉn màu hoặc lão hóa nhanh

Làn da thường phản ánh khá chính xác tình trạng sức khỏe bên trong cơ thể. Stress kéo dài có thể kích thích sản xuất các chất gây viêm, làm tăng tiết dầu và khiến mụn bùng phát. Theo Tiến sĩ Whitney Bowe, bác sĩ da liễu tại New York (Mỹ), cortisol tăng cao còn làm suy giảm hàng rào bảo vệ da, khiến da mất nước, trở nên nhạy cảm và xuất hiện các dấu hiệu lão hóa sớm như nếp nhăn hoặc da kém đàn hồi.

Khó tập trung và hay quên

Một dấu hiệu dễ bị bỏ qua của stress mạn tính là tình trạng "sương mù não" (brain fog). Người bệnh có thể gặp khó khăn khi ghi nhớ thông tin, giảm khả năng tập trung hoặc thường xuyên quên những việc vừa xảy ra. Theo nghiên cứu đăng trên tạp chí Nature Reviews Neuroscience, cortisol ở mức cao trong thời gian dài có thể ảnh hưởng đến vùng hải mã (hippocampus), khu vực chịu trách nhiệm về trí nhớ và học tập của não bộ.

Thay đổi cảm giác thèm ăn

Căng thẳng kéo dài có thể làm rối loạn các hormone kiểm soát cảm giác đói và no, khiến bạn ăn nhiều hơn hoặc mất cảm giác ngon miệng. Ảnh: Cathe Friedrich

Một số người ăn nhiều hơn bình thường khi căng thẳng, đặc biệt là các thực phẩm giàu đường và chất béo. Ngược lại, một số người lại mất cảm giác ngon miệng. Tiến sĩ Susan Albers, nhà tâm lý học lâm sàng tại Cleveland Clinic (Mỹ), cho biết stress có thể làm rối loạn các hormone kiểm soát cảm giác đói và no, dẫn đến thay đổi hành vi ăn uống, tăng cân hoặc sụt cân ngoài ý muốn.

Khi nào cần tìm kiếm sự hỗ trợ?

Căng thẳng là một phần không thể tránh khỏi của cuộc sống, nhưng nếu các triệu chứng kéo dài nhiều tuần hoặc nhiều tháng, ảnh hưởng đến công việc, giấc ngủ và chất lượng sống, bạn không nên xem nhẹ. Các chuyên gia khuyến cáo nên ưu tiên ngủ đủ giấc, duy trì hoạt động thể chất, dành thời gian thư giãn và kết nối xã hội. Trong trường hợp căng thẳng kéo dài hoặc xuất hiện các dấu hiệu lo âu, trầm cảm, người bệnh nên tìm kiếm sự hỗ trợ từ chuyên gia tâm lý hoặc bác sĩ để được đánh giá và can thiệp kịp thời.