12 hours ago
1
Hạ tầng đồng bộ, diện mạo nông thôn khởi sắc
Những ngày đầu triển khai chương trình xây dựng NTM, nhiều địa phương ở Nghệ An đối mặt với không ít khó khăn. Là tỉnh có diện tích lớn, địa hình trải dài từ miền núi đến đồng bằng và ven biển, xuất phát điểm của nhiều xã còn thấp, hạ tầng thiếu đồng bộ, thu nhập của người dân chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp nhỏ lẻ.
Ở các xã miền núi như Kỳ Sơn, Tương Dương, Con Cuông hay Quế Phong, nhiều tuyến đường liên bản, liên xã trước đây xuống cấp nghiêm trọng, mùa mưa thường bị chia cắt. Tại các vùng đồng bằng, hệ thống giao thông nội đồng, thủy lợi, cơ sở vật chất văn hóa còn hạn chế, ảnh hưởng đến sản xuất và sinh hoạt của người dân.
Tuy nhiên, sau 15 năm triển khai chương trình, diện mạo nông thôn Nghệ An đã có nhiều đổi thay rõ nét. Hàng loạt công trình hạ tầng được đầu tư đồng bộ, từ giao thông, điện, trường học đến cơ sở y tế, nhà văn hóa và hệ thống thủy lợi.
Những tuyến đường nhựa khang trang được đầu tư đồng bộ góp phần đổi thay diện mạo nông thôn ở xã miền núi Nghệ An. Ảnh: R.Đông.
Theo thống kê, toàn tỉnh đã xây dựng và nâng cấp gần 11.900 km đường giao thông nông thôn với tổng nguồn vốn hơn 14.646 tỷ đồng. Hàng nghìn tuyến đường liên xã, liên thôn được bê tông hóa, nhựa hóa giúp việc đi lại, vận chuyển hàng hóa thuận lợi hơn trước rất nhiều.
Riêng trong giai đoạn 2021 – 2024, Nghệ An huy động hơn 33.000 tỷ đồng từ ngân sách, doanh nghiệp và đóng góp của người dân để thực hiện các tiêu chí NTM. Nguồn lực này đã góp phần thúc đẩy hàng loạt công trình trọng điểm phục vụ phát triển kinh tế - xã hội khu vực nông thôn.
Nhiều tuyến giao thông quan trọng như đường N5 kết nối miền Tây Nghệ An với Khu kinh tế Đông Nam và cảng Cửa Lò đã tạo động lực lớn cho phát triển sản xuất và lưu thông hàng hóa. Dự án nâng cấp Quốc lộ 7A đoạn Diễn Châu – Đô Lương cũng đang được đẩy nhanh tiến độ nhằm đáp ứng nhu cầu vận tải ngày càng tăng.
Tại các địa phương như Hưng Nguyên, Nam Đàn, Đô Lương, Yên Thành hay Diễn Châu, hệ thống giao thông nông thôn được mở rộng, kết nối thuận lợi giữa các vùng sản xuất với thị trường tiêu thụ. Những con đường mới không chỉ tạo điều kiện phát triển kinh tế mà còn mở ra cơ hội thu hút đầu tư vào khu vực nông thôn.
Cùng với giao thông, hệ thống trường học, trạm y tế và các thiết chế văn hóa cũng được quan tâm đầu tư. Nhiều xã vùng sâu, vùng xa nay đã có nhà văn hóa khang trang, sân thể thao cộng đồng, trường học đạt chuẩn quốc gia.
Nghề dệt thổ cẩm phát triển nông thôn mới ở miền Tây Nghệ An. Ảnh: M.Hoa.
Đời sống văn hóa ở nông thôn Nghệ An cũng có nhiều khởi sắc. Các phong trào văn nghệ, thể thao phát triển rộng khắp, trong khi những giá trị văn hóa truyền thống của xứ Nghệ tiếp tục được gìn giữ và phát huy.
Các làn điệu dân ca ví, giặm, lễ hội truyền thống hay bản sắc văn hóa của đồng bào Thái, Khơ Mú, Mông được bảo tồn trong đời sống hiện đại. Đây cũng là nền tảng để nhiều địa phương phát triển du lịch cộng đồng, du lịch trải nghiệm gắn với xây dựng NTM.
Hướng tới nông thôn hiện đại, thông minh và bền vững
Không chỉ thay đổi diện mạo hạ tầng, chương trình xây dựng NTM còn tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn theo hướng hiện đại và bền vững hơn. Việc ứng dụng khoa học kỹ thuật, công nghệ cao vào sản xuất đã giúp nâng năng suất, cải thiện chất lượng nông sản và tăng giá trị kinh tế.
Toàn tỉnh đã thành lập mới khoảng 200 hợp tác xã (HTX), nâng tỷ lệ HTX hoạt động hiệu quả lên hơn 61%. Nhiều HTX không chỉ tổ chức sản xuất mà còn tham gia bao tiêu sản phẩm, tạo việc làm và hỗ trợ người dân tiếp cận kỹ thuật hiện đại.
Tại xã Đại Huệ, HTX Nông nghiệp xanh Đại Huệ là mô hình tiêu biểu khi xây dựng vùng nguyên liệu sắn dây theo tiêu chuẩn VietGAP, đồng thời chế biến tinh bột sắn dây thành sản phẩm OCOP. Mỗi năm, HTX tiêu thụ hàng trăm tấn sắn tươi, tạo việc làm ổn định cho nhiều lao động địa phương. Hiện HTX Nông nghiệp xanh Đại Huệ có 7 sản phẩm được công nhận chuẩn OCOP 3 sao.
Hợp tác xã Nông nghiệp xanh Đại Huệ có 7 sản phẩm được công nhận chuẩn OCOP 3 sao.
Ở xã Đô Lương, HTX Dịch vụ nông nghiệp Đại Sơn cũng tạo dấu ấn với các mô hình trồng ổi, bưởi, táo theo hướng VietGAP kết hợp đầu tư hệ thống kênh mương phục vụ sản xuất. Những mô hình sản xuất sạch đang dần thay đổi tư duy sản xuất truyền thống của người dân.
Gắn với chương trình xây dựng NTM, chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) cũng trở thành điểm nhấn trong phát triển kinh tế nông thôn Nghệ An. Nhiều chủ thể OCOP đã chủ động ứng dụng chuyển đổi số trong quảng bá và tiêu thụ sản phẩm. Việc đưa nông sản lên các sàn thương mại điện tử và mạng xã hội giúp mở rộng thị trường, nâng cao giá trị thương hiệu cho sản phẩm địa phương.
Không chỉ kinh tế thay đổi, tư duy của người dân trong xây dựng NTM cũng chuyển biến rõ rệt. Nếu trước đây còn tâm lý trông chờ vào hỗ trợ của Nhà nước thì nay người dân đã chủ động tham gia xây dựng quê hương, từ hiến đất mở đường đến chỉnh trang nhà cửa, xây dựng khu dân cư kiểu mẫu.
Chuyển đổi sản xuất là chìa khóa trong xây dựng nông thôn mới ở Nghệ An.
Bước vào giai đoạn 2026 – 2030, Nghệ An đặt mục tiêu tiếp tục nâng cao chất lượng xây dựng NTM theo hướng hiện đại, xanh và bền vững. Tỉnh sẽ tập trung phát triển nông nghiệp công nghệ cao, kinh tế tuần hoàn và chuyển đổi số trong quản lý nông thôn.
Các mô hình “nông thôn thông minh”, ứng dụng nhật ký điện tử, truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hệ thống tưới tự động đang từng bước được triển khai ở nhiều địa phương. Bên cạnh đó, tỉnh tiếp tục khuyến khích doanh nghiệp, HTX và người dân đầu tư phát triển hạ tầng, mở rộng sản xuất và phát triển du lịch nông thôn nhằm nâng cao thu nhập cho người dân.
Từ những miền quê còn nhiều khó khăn, Nghệ An hôm nay đang từng bước trở thành vùng nông thôn hiện đại nhưng vẫn giữ được bản sắc văn hóa truyền thống. Thành quả sau 15 năm xây dựng NTM không chỉ là những con đường mới hay các công trình khang trang, mà còn là sự thay đổi trong tư duy, cách làm và khát vọng vươn lên của người dân xứ Nghệ trên hành trình xây dựng quê hương giàu đẹp, văn minh và bền vững.
